1001 CHUYỆN PHÍM MUÔN THUỞ VỀ YOGA… THỊ TRƯỜNG

Yoga thời công nghiệp lắm chuyện bi hài, các voucher tập yoga giá siêu shock tràn lan trên mạng, nhưng chất lượng tập luyện còn sốc hơn. Sự thật mất lòng.

Choáng với số lượng và tốc độ hình thành các trung tâm yoga theo kiểu thức ăn nhanh. Các trung tâm yoga hiện đã đang và sẽ tăng lên chóng mặt theo cấp số nhân, muôn hình vạn trạng dưới nhiều hình thức khác nhau từ chuyên nghiệp đến gắn mác thể dục thẩm mỹ.

Theo người có chuyên môn sâu trong nghề, dù yoga chỉ có một vài trường phái chính thống như: Tantra yoga, Hatha yoga,Rara yoga, Kundalini yoga… nhưng vì mỗi người có một thể trạng, sống trong môi trường hoàn cảnh khác nhau, nhận thức và tư duy khác nhau dẫn đến nhu cầu mục đích tập luyện cũng khác nhau, nên yoga đã được sáng tạo phân chia thành vô số trường phái biến thể kiểu cách tập luyện khác nhau..

Qua khảo sát của các phóng viên, vô số các trường phái yoga được sáng tạo ra để đáp ứng thị hiếu, phong cách sống của xã hội hiện đại và thích hợp với sự tiến bộ của nền văn minh nhân loại kèm theo 2 mặt song song cùng tồn tại: tích cực và tiêu cực. Không thể kiểm soát được số lượng các lớp yoga độc nhất vô nhị như yoga dance bollywood (yoga kết hợp múa ấn độ), folk dance (yoga kết hợp với múa dân gian), buangra dance (yoga kết hợp các động tác xiếc và uốn dẻo) để tạo phong cách khác biệt.

Nhiều nơi thiết kế phòng tập kín mít, có máy xông hơi với nhiệt độ khoảng 40 độ C (hot yoga) có phòng lại mở máy lạnh cóng (yoga lạnh), có nơi mở nhạc êm dịu. Ở chung cư cao cấp thậm chí còn chơi nhạc giao hưởng, yoga balance, yoga hiphop, yoga vũ công (các tư thế gây áp lực cao lên đầu, tay, cột sống cổ..)

Gần đây có thêm yoga bay, yoga tường, yoga nước… tất cả các trường phái yoga công nghiệp này dù được tập luyện theo bất kỳ sự phát minh nào nếu ko dựa trên nền móng yoga cổ truyền đều là phương pháp thể dục cơ bắp nhưng mang danh nghĩa yoga.

Cũng như những trào lưu hiện tượng nhất thời của cuộc sống hiện đại, quy luật bão hòa trong việc phổ biến truyền dạy tập luyện không loại trừ yoga. Yoga thời hiện đại hóa có lẽ chỉ cần mang tính khái niệm đại cương là đủ để phục vụ cho mục đích thương mại kinh tế. Hệ quả không quá ngạc nhiên là sự loạn pháp yoga như bao nhiêu ngành nghề dịch vụ khác trong xã hội, từ đó hình thành những quan niệm thông thoáng qua loa của học viên khi đi tập yoga cũng như khi đi tham gia các hoạt động phong trào khác..

Vài năm trở lại đây các trung tâm yoga mọc lên như nấm sau mưa, thật giả lẫn lộn. Hiện nay cả nước đã có hàng trăm trung tâm yoga lớn nhỏ giá từ bình dân đến cao cấp với số học viên ước chừng đã vượt qua con số 15 ngàn người tham gia tập luyện. Chất lượng dựa trên tiêu chuẩn phòng ốc sang trọng, đẹp, xấu… mà không phụ thuộc vào chuyên môn nghề nghiệp của giáo viên.

Có cung ắt có cầu, kéo theo sự hỗn loạn của các trung tâm yoga là sự loạn giáo viên, loạn trình độ chuyên môn, loạn trường phái, loạn khóa đào tạo cấp phát chứng chỉ Hlv yoga, loạn phương pháp truyền dạy và tập luyện yoga khiến vấn đề quản lý chất lượng của yoga vẫn còn quá nhiều bất cập.

Số lượng của sự loạn yoga ngày càng tăng thì chất lượng của sự loạn yoga càng giảm, các trung tâm yoga nằm rải rác trong các ngõ ngách, phố phường, xã huyện… với những thiết bị đơn giản nhất cho đến các phòng tập có nội thất và không gian sang trọng nằm tại các văn phòng.

Tòa nhà cao tầng, chung cư cao cấp, các khách sạn, khu nghỉ dưỡng resort có mặt bằng khá đắt đỏ. Các tổ hợp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp spa&massage & xông hơi, các clb fitness, gym & aerobic, bơi lội, tennis, khiêu vũ, võ thuật, chưa cần hiểu biết về yoga giảng dạy và chất lượng tập luyện ra sao… cũng thầu luôn cả bộ môn yoga cho thêm hoành tráng và đẳng cấp kèm thêm các chương trình khuyến mại siêu khủng trong khóa học yoga & fitness như: mua thẻ tập yoga nhưng bao luôn dịch vụ xông hơi hoặc nếu không thích tập yoga nữa thì chuyển sang tập gym, bơi lội hoặc có thể tập nhiều bộ môn cùng 1 lúc cho khỏe.

Học viên đi tập thì không mấy ai quan tâm đến chất lượng và mình sẽ được tập phương pháp gì? mà nhiều khi lại quan tâm đến không gian phòng tập có sang trọng, lộng lẫy, bắt mắt hay không. Giá cả và chương trình khuyễn mãi là như thế nào? Đôi khi chỉ cần thỏa mãn tâm lý sành điệu thời thượng, khi được uốn người tại các phòng tập được trang bị cơ sở vật chất hiện đại.

Các trung tâm ngày càng đông vui, xuất hiện hàng loạt mô hình đào tạo giáo viên theo kiểu KFC, pizza hut nhanh chóng phát triển, các địa điểm nằm khắp trên toàn quốc với các loại bằng cấp giấy chứng nhận chứng chỉ khác nhau.

Trình độ chuyên môn giáo viên được dựa trên chi phí đắt, rẻ khi tham gia khóa cấp bằng, khóa học có học phí đắt, bằng xịn, GV chuyên nghiệp (vài chụctriệu trở lên), học phí rẻ (vài triệu) giáo viên nghiệp dư.

Nếu chịu chơi bỏ nhiều tiền sang nước ngoài tầm sư học đạo thì đẳng cấp còn vươn ra thế giới, hàng tháng, hàng năm các khóa đào tạo giáo viên yoga cấp tốc được tổ chức hàng loạt các giáo viên nóng hổi được ra lò 1 cách ồ ạt với tấm bằng chứng nhận trên tay, điều kiện cần là có một cơ thể mềm dẻo hơn người, có tài quảng cáo chiêu sinh, chiếm lĩnh thị trường khách hàng hiệu quả, và khả năng..”Nổ tốt..” là có thể kiếm tiền từ yoga hay mở ngay những trung tâm hoành tráng.

Với phương pháp giảng dạy chủ yếu là :”Đuổi hình bắt chiếc” + khuyến mãi: “kéo, ép, ấn..” để thêm phần ấn tượng và chuyên nghiệp… là có thể đáp ứng thị hiếu của các thượng đế đi tập yoga theo trào lưu với cảm xúc bất thường hay tập yoga để làm cho vòng 2 săn chắc.

Trên thực tế không có cơ quan chức năng nào có thể kiểm soát được chất lượng của các trung tâm yoga, vì họ chỉ cần xin giấy phép đầu tư là đã có thể mở cửa hoạt động ngay. Với tâm lý xính ngoại những phòng tập có giáo viên nước ngoài hay giáo viên ấn độ thường thu hút khá đông học viên, những vị giáo viên râu ria rậm rạp với nước da ngăm đen cường tráng này thường được giới thiệu là những bậc thầy về yoga phương đông.

Dù có thâm niên hay vừa mới tập vài tháng cũng có thể tiếp cận thị trường yoga VN một cách dễ dàng nhất, vì thế rất nhiều trung tâm đã tập trung thuê người nước ngoài làm giáo viên, người nước ngoài đang sinh sống ở Việt Nam.

Chỉ cần có chút kiến thức về yoga, body siêu mẫu, đặc biệt là phải có tài uốn dẻo, thậm chí người nước ngoài đến du lịch cũng trở thành giáo viên quốc tế dạy yoga.

Chất lượng chuyên môn đi xuống khiến nhiều người tìm đến với nghề giáo viên yoga để mưu sinh hoặc để kiếm thêm thu nhập. Theo thống kê chưa đầy đủ hơn 90% hướng dẫn viên Yoga trên cả nước hầu hết là hlv..Td thẩm mỹ, nhịp điệu, nghệ thuật, giáo viên thể dục, hlv gym, hlv thể hình, võ thuật, giáo viên uốn dẻo..

Với phương pháp giảng dạy chung theo kiểu fitness. Giáo viên và học viên luôn hăng say giúp nhau ép dẻo và làm xiếc, trong buổi tập người tập chỉ cần có được sự vận động làm nóng cơ thể kéo giãn dây chằng, gân, cơ, xương, khớp và phải đổ mồ hôi..

Tại sao các GV thể dục gắn mác yoga này lại truyền dạy theo trường phái yoga uốn ẻo, yoga xiếc, yoga hiphop, vũ công (các tư thế sử dụng tay và đầu tác động mạnh lên cột sống cổ..), yoga kéo giãn, gò ép hành xác.

Lý do rất dễ hiểu :Bệnh Nghề Nghiệp. Tập thể dục đúng cách là cần dựa trên khoa học. Nhưng Yoga không phải thể dục, tập thể dục mà núp bóng hoặc dựa trên các tư thế yoga còn là tập thể dục sai cách sự pha tạp lộn xộn này lại là phản khoa học, mà Yoga phải là : Khoa học, là dưỡng sinh, hơi thở là thiền, tâm linh, giác ngộ và giải thoát.

Tập thể dục tập trung tác động lên hệ xương khớp và cơ bắp, ko tác động sâu đến tâm trí và tinh thần, các tuyến nội tiết và tạng phủ… tác dụng trị liệu rất thấp và đơn sơ… Nếu tập nhiều..và với cường độ cao còn lợi bất cập hại..Số người may mắn trở về nhà sau khóa học yoga thể dục là tránh được các chấn thương đáng tiếc..còn lại Những người ko may mắn thì tiền mất tật mang..Như trật, lật khớp, căng cơ, giãn dây chằng, dây thần kinh quá mức, bong gân, gãy xương, chấn thương cột sống… nặng hơn còn bị “sang chấn tâm lý”, tẩu hỏa nhập ma… có khi còn mất mạng..

Rồi các cuộc thi yoga mang tính chất cạnh tranh ganh đua nâng cao bản ngã như những bộ môn thể thao thành tích được tổ chức từ quy mô nhỏ đến quy mô lớn nhằm quảng bá cho yoga thể dục hay yoga truyền thống?

Các vận động viên yoga thì cần cù chịu khó vặn vẹo uốn éo để tạo ra các tư thế bắt mắt, kì dị nhất. Ban giám khảo trong và ngoài nghề đều có mặt đa phần mang tính chất tự sướng với chất lượng chuyên môn hên xui may rủi chấm thi dựa theo tiêu chí thói quen dẻo, dị và đẹp.

Yoga ép dẻo lên ngôi? Chúng ta dù vô tình hay cố ý hạ thấp yoga truyền thống là hạ thấp tư duy nhận thức làm cho trí tuệ thêm què cụt và nghèo đói là hạ thấp phần người của mình đấy, bảo vệ và phổ biến yoga đích thực chính là hoàn thiện trí tuệ và phần con của mỗi chúng ta..

Trong việc phổ cập truyền bá yoga thật đến cộng đồng các giáo viên, hướng dẫn viên Yoga phải gánh vác phần lớn trách nhiệm cho sự loạn yoga hiện tại, vì giáo viên là những người luôn ở thế chủ động, các học viên khi tiếp cận và tập luyện yoga luôn ở thế bị động, bị thiệt thòi và đáng được thông cảm. Chính vì sự đa dạng các loại bằng cấp khiến mập mờ trong việc chứng nhận trung tâm yoga nào đủ tiêu chuẩn để giảng dạy và đào tạo giáo viên yoga..

Ấn độ có hàng nghìn câu lạc bộ, trung tâm, đại học, giảng dạy và cấp bằng chứng nhận yoga như :Yoga alliance international, Yoga institute, university of baroda, svyasa. Vậy đâu là chuẩn mực, thành quả, mục đích cuối cùng của yoga đích thực. Có phải là tư thế yoga giúp cho bụng nhỏ lại và 1 vẻ đẹp hình thể gọn gàng. Chắc chắn là không! Bởi có nhiều cách để kiếm tiền, tư thế yoga tạm giúp ta có một cơ thể ít đau bệnh, một hệ thần kinh vững khỏe, kiểm soát tối đa những cảm xúc bất ổn, xoa dịu những căng thẳng về tinh thần để có thể bước vào thực hành thiền định. Tất nhiên không
phải để bé bụng mà là : hỷ, nộ, ái, ố, đố kị, tự ti, kiêu mạn, tham, sân, si, hờn, giận, ghét, ghen.

Khai mở thượng tầng sáng suốt của tâm trí. Hoàn thiện bản ngã thấp hèn trở về bản thể chân ngã sống với tâm hồn cao thượng, khoan dung, vị tha, sẻ chia, yêu thương. Cảm nhận được sự bình an thanh thản của nội tâm… đó là chân hạnh phúc. Những cái đẹp vật chất nhất thời những giá trị tầm thường tạm bợ phù du chắc chắn sẽ bị hủy diệt qua thời gian theo quy luật sinh lão bệnh tử. Không phải là thành quả của yoga.

Sống trong chân phúc là tiến tới sự giác ngộ giải thoát khỏi sinh tử. Hướng tới cái đẹp trường tồn bất biến theo thời gian dựa trên nhân cách đạo đức… là chuẩn mực cho cái đẹp bất diệt của cuộc đời. Đức phật răn dạy: “Tôn mạc tôn hồ đạo, Mỹ mạc mỹ hồ đức, tạm dịch: Tôn quý nhất trên thế gian là người có Đạo, người đẹp nhất thế gian là người có Đức, đó chính là giá trị vi diệu vĩnh hằng của chân yoga..

Lịch sử hơn 5000 năm lưu truyền của yoga không phải để tập trung giảm béo, làm đẹp cơ thể, đổ mồ hôi. Người uốn dẻo biết mình đang dạy uốn dẻo là giáo viên dạy yoga, người đang dạy ép dẻo tưởng mình dạy yoga là gv uốn dẻo, người ko biết mình đang dạy yoga hay uốn dẻo là người đang dạy pháp môn nào đó mới sáng tạo và 1 số trường hợp khác..

Làm sao để thanh lọc yoga ma để tạo ra 1 môi trường yoga chân thiện mỹ giúp mọi người đc tiếp cận với yoga sạch 1 cách dễ dàng nhất. Liệu chất lượng thật sự của các trung tâm đến đâu, dấu hỏi lớn nào đằng sau những bánh vẽ trên trời trong công tác giảng dạy và đào tạo.

Người tập đã bỏ ra thời gian và số tiền ko nhỏ để đc tham gia học tập sẽ chịu thiệt thòi thế nào? Liệu Cơ quan chức năng hay chân sư yoga nào có thể xác minh làm rõ vấn đề giúp yoga chính thống có được sự hợp tác quan tâm thiện chí của mọi người nhiều hơn nữa.

Để bảo vệ quyền lợi của người tập cũng như sự phát triển của yoga nước nhà, câu hỏi quá khó để có câu trả lời trọn vẹn trong thời đại “Fastfood”, miễn sao có lợi thì làm. Thôi thì thầy nào trò nấy. Yoga cũng bi hài như cuộc sống vẫn như vậy.

Thực tế nhất là mỗi Yogi chân chính từng ngày hãy cố gắng khắc phục những thiếu sót, dần hoàn thiện chuyên môn, hoàn thiện con người mình.

Phổ biến những giá trị tinh túy nhất của yoga nguyên thủy ra cộng đồng một cách công tâm nhất, mỗi nhân tố tốt sẽ có 1 cộng đồng tốt, tương lai yoga sẽ trở về với đúng giá trị đích thực của nó.

Đã đến lúc gióng lên hồi chuông cảnh báo cho sự méo mó lệch lạc về cách thức tập luyện yoga của mỗi người.

Ở thời buổi vàng thau lẫn lộn, môi trường xung quanh bị ô nhiễm nghiêm trọng..” Phước, duyên, căn, trí của mỗi người ở mức độ khác nhau, ko phải ai cũng có thể nhận biết được yoga thật.

Hãy là những người tiêu dùng thông minh nhất và cẩn trọng với chính sức khỏe của mình, đừng bao giờ biến bản thân và gia đình mình thành những chú chuột bạch để thí nghiệm. Ngạn ngữ có câu: “Vàng thì lấp lánh nhưng lấp lánh chưa chắc đã là Vàng”…
Vương Lê Đức
Ông này ẩn mình tu luyện rồi. Cả năm nay biệt tăm.

Comments are closed.