{"id":6084,"date":"2014-07-24T20:44:37","date_gmt":"2014-07-24T13:44:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/?p=6084"},"modified":"2014-07-24T20:45:09","modified_gmt":"2014-07-24T13:45:09","slug":"nen-giao-duc-cam-doan-ky-1","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/?p=6084","title":{"rendered":"N\u1ec0N GI\u00c1O D\u1ee4C C\u1ea4M \u0110O\u00c1N [K\u1ef2 1&#8230;]"},"content":{"rendered":"<p><em style=\"font-size: 13px;\"><a href=\"http:\/\/www.triethocduongpho.com\/2014\/07\/14\/nen-giao-duc-cam-doan-mo-hinh-giao-duc-nha-tu-va-nhoi-so-phan-1\/\"><img src=\"http:\/\/www.triethocduongpho.com\/wp-content\/themes\/grido\/themify\/img.php?src=http:\/\/www.triethocduongpho.com\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/7656246730_1a54ec3963_b.jpg&amp;w=670&amp;h=&amp;zc=1&amp;q=80\" alt=\"N\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ea5m \u0111o\u00e1n (ph\u1ea7n 1): M\u00f4 h\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c \u201cnh\u00e0 t\u00f9\u201d v\u00e0 \u201cnh\u1ed3i s\u1ecd\u201d\" width=\"670\" \/><\/a><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div>\n<div>\n<h6>Featured Image:\u00a0<a id=\"yui_3_11_0_3_1405355176070_1004\" href=\"https:\/\/www.flickr.com\/photos\/7452274@N08\/\" target=\"_blank\" data-track=\"photoAttributionNameClick\" data-rapid_p=\"3\">Dale Murray<\/a><\/h6>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 phim t\u00e0i li\u1ec7u ngh\u1ecb lu\u1eadn x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, n\u00f3i v\u1ec1 th\u1ef1c tr\u1ea1ng v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c hi\u1ec7n nay, nh\u1eefng g\u00f3c khu\u1ea5t v\u00e0 b\u1ea5t c\u1eadp, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 l\u00e0 tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. T\u1eadp phim d\u00e0i h\u01a1n 2 ti\u1ebfng v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m m\u1edbi l\u1ea1 v\u00e0 th\u00fa v\u1ecb. Nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec b\u1ea1n t\u1eebng bi\u1ebft v\u00e0 t\u1eebng tin, th\u1eadm ch\u00ed n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n cho nh\u1eefng cu\u1ed9c kh\u1ea9u chi\u1ebfn v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m cho nh\u1eefng ai quan t\u00e2m. N\u00ean, h\u00e3y c\u00e2n nh\u1eafc tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ecdc b\u00e0i v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb tinh th\u1ea7n cho nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac t\u1ed3i t\u1ec7, nghi ng\u1edd, th\u1ea5t v\u1ecdng, hoang mang\u2026 b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng v\u1edbi nh\u1eefng tuy\u00ean b\u1ed1: \u201cTr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc ch\u00ednh l\u00e0 r\u00e0o c\u1ea3n l\u1edbn nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra trong x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh nh\u1ed3i s\u1ecd bi\u1ebfn ch\u00fang ta th\u00e0nh nh\u1eefng k\u1ebb bi\u1ebft v\u00e2ng l\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3n kh\u00e1ng, th\u1ef1c t\u1ebf th\u1ef1c tr\u1ea1ng c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c ho\u00e0n to\u00e0n \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i nh\u1eefng l\u00fd t\u01b0\u1edfng cao \u0111\u1eb9p m\u00e0 n\u00f3 \u0111\u1ec1 ra\u2026\u201d Th\u1eadt qu\u00e1 \u0111\u1ed7i hay ho v\u00e0 h\u1ea5p d\u1eabn. Sau \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho c\u00e1c b\u1ea1n theo d\u00f5i, m\u00ecnh s\u1ebd vi\u1ebft l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 ph\u1ea7n sub v\u00ec b\u1ed9 phim kh\u00e1 d\u00e0i. Vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc c\u0169ng d\u1ec5\u00a0gi\u00fap b\u1ea1n hi\u1ec3u h\u1ebft n\u1ed9i dung v\u00e0 ti\u1ebft ki\u1ec7m r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1eddi gian. Ai h\u1ee9ng th\u00fa v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0y hay mu\u1ed1n xem l\u1ea1i t\u1eadp phim th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 link \u1edf cu\u1ed1i b\u00e0i.<\/p>\n<p>B\u1ed9 phim l\u00e0 th\u00e0nh qu\u1ea3 t\u1ed5ng h\u1ee3p t\u1eeb m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u1ecdc h\u1ecfi kh\u00f4ng ng\u1eebng. Nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n ph\u00e1t bi\u1ec3u trong phim chia s\u1ebb v\u1edbi ch\u00fang ta r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m, s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ecd \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m m\u00e0 b\u1ed9 phim truy\u1ec1n t\u1ea3i. (Ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch phim Dariya Nguy\u1ec5n). Khuy\u1ebfn kh\u00edch chia s\u1ebb th\u00f4ng tin tr\u00ean phim n\u00e0y!<\/p>\n<h2>Ph\u1ea7n 1: M\u00f4 h\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u00e0 t\u00f9 v\u00e0 nh\u1ed3i s\u1ecd \u2013 Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc ra\u00a0\u0111\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/h2>\n<p>Th\u00e2n g\u1eedi t\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c em nh\u1ecf v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn th\u1ef1c s\u1ef1 mong mu\u1ed1n tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh trong t\u1ef1 do. T\u00f4i v\u1eabn nh\u1edb m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n tri\u1ebft h\u1ecdc m\u00e0 th\u1ea7y gi\u00e1o k\u1ec3: M\u1ed9t nh\u00f3m n\u00f4 l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra v\u00e0 l\u1edbn l\u00ean trong hang t\u1ed1i, h\u1ecd b\u1ecb tr\u00f3i quay m\u1eb7t v\u00e0o t\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd th\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1i b\u00f3ng ph\u1ea3n chi\u1ebfu tr\u00ean t\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cai ng\u1ee5c \u0111\u1ed1t \u0111u\u1ed1c ph\u00eda sau v\u00e0 c\u1ed1 t\u00ecnh t\u1ea1o ra r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eefng c\u00e1i b\u00f3ng. Nh\u1eefng c\u00e1i b\u00f3ng \u0111\u00f3 l\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i. Nh\u1eefng c\u00e1i b\u00f3ng ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a h\u1ecd, hi\u1ec7n th\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ecd. M\u1ed9t ng\u00e0y kia, m\u1ed9t trong s\u1ed1 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 t\u1ef1 do v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i ra th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i. T\u00f4i t\u1ef1 h\u1ecfi anh ta m\u1ea5t bao nhi\u00eau th\u1eddi gian m\u1edbi l\u00e0m quen \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1 khi ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1eddi gian ch\u1ec9 s\u1ed1ng trong t\u0103m t\u1ed1i. R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3, ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a anh ta l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i kh\u1ee7ng khi\u1ebfp v\u1ec1 c\u00e1i th\u1ebf gi\u1edbi r\u1ef1c r\u1ee1 \u1ea5y. Li\u1ec7u anh ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i c\u00e2y, bi\u1ec3n c\u1ea3 v\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi? Gi\u1edd h\u00e3y gi\u1ea3 thi\u1ebft r\u1eb1ng anh ta nh\u00ecn v\u00e0o hi\u1ec7n th\u1ef1c v\u00e0 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng nh\u1eefng g\u00ec trong hang ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i t\u1ed9t c\u00f9ng\u2026 T\u00f4i kh\u00f4ng nghi ng\u1edd r\u1eb1ng, anh ta s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t ham mu\u1ed1n l\u1edbn lao l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c quay tr\u1edf l\u1ea1i hang, \u0111\u1ec3 k\u1ec3 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nghe v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec anh ch\u1ee9ng ki\u1ebfn, m\u1ed9t hi\u1ec7n th\u1ef1c ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c, m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c\u2026<\/p>\n<h2>N\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ea5m\u00a0\u0111o\u00e1n<\/h2>\n<p>Truy\u1ec1n th\u00f4ng, h\u00e0ng ng\u00e0n cu\u1ed1n s\u00e1ch, v\u00e0 nh\u1eefng tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9c quy\u1ec1n, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf, chuy\u00ean gia, tri\u1ebft gia, c\u00e1c trang web\u2026 \u0110\u1ec1u nh\u1ea5t tr\u00ed kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c. H\u1ecd \u0111\u1ea7u t\u01b0 c\u1ea3 \u0111\u1ed1ng ti\u1ec1n b\u1ea1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o, c\u1ea3i c\u00e1ch v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u. H\u1ecd in s\u00e1ch, t\u00e0i li\u1ec7u, th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u01b0a c\u1ea3 m\u00e1y m\u00f3c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0o nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng. H\u1ecd t\u1ea1o ra c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh d\u1ea1y v\u00e0 h\u1ecdc, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i gi\u1ea3m l\u01b0\u01a1ng, \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i m\u00f4 h\u00ecnh d\u1ea1y h\u1ecdc kh\u00e1c nhau. T\u1ea5t c\u1ea3, v\u1edbi danh ngh\u0129a, c\u1ea3i ti\u1ebfn gi\u00e1o d\u1ee5c. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c t\u1ebf r\u1eb1ng: Bao nhi\u00eau tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, l\u00e0 b\u1ea5y nhi\u00eau r\u00e0o c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra trong x\u00e3 h\u1ed9i. C\u00e1c lo\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng chuy\u00ean, tr\u01b0\u1eddng cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, tr\u01b0\u1eddng cho d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1, cho th\u1ee3, cho chuy\u00ean gia, cho c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp trung l\u01b0u, tr\u01b0\u1eddng c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0, tr\u01b0\u1eddng cho nh\u00e0 gi\u00e0u v\u00e0 c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u00fd t\u1ed9c\u2026 M\u1ee5c ti\u00eau l\u00e0 gom cho c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u h\u1ecdc sinh c\u00e0ng t\u1ed1t. Ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng c\u00f4ng nh\u00e2n ph\u1ee5c v\u1ee5 cho x\u00e3 h\u1ed9i v\u1edbi c\u00e1c th\u1ee9 h\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n, v\u00e0 ch\u1ec9 r\u1ea5t hi\u1ebfm hoi l\u00e0 ch\u00fa tr\u1ecdng t\u1edbi th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c.<\/p>\n<p>D\u1eabu c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t, th\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc hi\u1ec7n nay tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 nh\u1eb1m t\u1ea1o ra m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh nh\u1ed3i s\u1ecd t\u1ed1i \u01b0u. L\u00e0m sao m\u00e0 nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng \u1ea5y l\u1ea1i gi\u00fap ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u00ed tu\u1ec7 c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 nh\u00e2n lo\u1ea1i n\u00f3i chung \u0111\u01b0\u1ee3c? V\u00e0 li\u1ec7u r\u1eb1ng lu\u1eadn thuy\u1ebft v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap c\u1ea3i thi\u1ec7n cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n? Li\u1ec7u c\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ea1y v\u00e0 h\u1ecdc kh\u00e1c \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ti\u00eau ch\u00ed \u0111\u00f3? Li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc m\u00e0 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng l\u00fd t\u01b0\u1edfng, ti\u00eau chu\u1ea9n v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn? Th\u1eafc m\u1eafc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 d\u1eabn ch\u00fang t\u00f4i t\u1edbi m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi m\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n ch\u01b0a h\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft t\u1edbi. B\u1ed9 phim n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh v\u00f4 t\u1eadn, m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi ho\u00e0n ch\u1ec9nh v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c, cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm t\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ecdc, nh\u1eefng sai l\u1ea7m m\u00e0 ch\u00fang ta m\u1eafc ph\u1ea3i, v\u00e0 tr\u00ean h\u1ebft, nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn s\u1ebd tr\u1ee3 gi\u00fap ch\u00fang ta ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecdc h\u1ecfi.<\/p>\n<p>M\u1ed9t th\u1ea7y gi\u00e1o y\u00eau c\u1ea7u hai h\u1ecdc sinh vi\u1ebft m\u1ed9t b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c em thu \u0111\u01b0\u1ee3c sau t\u1eebng \u1ea5y n\u0103m \u0111i h\u1ecdc. V\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 h\u1ecd b\u1ecb th\u1ea7y gi\u00e1o g\u1ecdi ra n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u00e0 b\u1ecb c\u00f4 hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, b\u00e0i lu\u1eadn c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e2u: \u201cCh\u00fang em th\u1ea5y r\u1ea5t \u00edt th\u1ee9 quan tr\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc \u1edf tr\u01b0\u1eddng. C\u00e1c th\u1ea7y c\u00f4 ch\u1ec9 d\u1ea1y ch\u00fang em ph\u1ea3i d\u00e8 ch\u1eebng nhau v\u00e0 h\u00e1o th\u1eafng. B\u1ed1 m\u1eb9 v\u00e0 th\u1ea7y c\u00f4, ch\u1eb3ng ai l\u1eafng nghe ch\u00fang em n\u00f3i. \u0110\u1ea5y l\u00e0 l\u00fd do v\u00ec sao ch\u00fang em mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng: Th\u1ebf l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i. Gi\u00e1o d\u1ee5c ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ea5m \u0111o\u00e1n m\u00e0 th\u00f4i\u2026.\u201d Th\u1ea7y gi\u00e1o gi\u1ea3i th\u00edch v\u1edbi c\u00f4 hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng: \u201cTh\u1ef1c ra l\u00e0 hai em \u1ea5y c\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng hai em \u1ea5y n\u1ea3y ra \u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ecdc b\u00e0i lu\u1eadn n\u00e0y t\u1ea1i Bu\u1ed5i Di\u1ec5n To\u00e0n Tr\u01b0\u1eddng. T\u1ea5t nhi\u00ean, \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ea3n nh\u00e1p th\u00f4i.\u201d<\/p>\n<p>\u201c\u1ed2 kh\u00f4ng \u0111\u00e2u, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u00e1p, t\u1ee5i em s\u1ebd \u0111\u1ecdc ch\u00ednh x\u00e1c nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ea5y.\u201d C\u00f4 hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng ng\u1eaft l\u1eddi: \u201cKh\u00f4ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 to\u00e0n l\u00e0 nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef h\u1ed7n x\u01b0\u1ee3c x\u1ea5c l\u00e1o, c\u00e1c em kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng k\u00edch ch\u00fang t\u00f4i theo c\u00e1ch l\u1ed1 l\u0103ng nh\u01b0 v\u1eady.\u201d \u201cN\u1ebfu c\u00f4 c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb x\u00fac ph\u1ea1m, th\u00ec h\u1eb3n ph\u1ea3i c\u00f3 l\u00fd do ch\u1ee9 \u1ea1?\u201d \u201cTh\u01b0a th\u1ea7y, ch\u00fang em ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 vi\u1ebft b\u00e0i lu\u1eadn m\u00e0 th\u1ea7y giao \u0111\u1ec1.\u201d \u201cV\u1eady n\u00ean t\u00f4i m\u1edbi n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ea3n nh\u00e1p, c\u00e1c em c\u1ea7n u\u1ed1n n\u1eafn l\u1ea1i t\u1eeb ng\u1eef.\u201d \u201cKh\u00f4ng, s\u1ebd kh\u00f4ng u\u1ed1n n\u1eafn ch\u1ec9nh s\u1eeda g\u00ec h\u1ebft, ch\u00fang em s\u1ebd \u0111\u1ecdc \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.\u201d \u201cKh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 b\u1ea5t k\u00ednh.\u201d \u201cXin l\u1ed7i c\u00f4, em qu\u00ean m\u1ea5t vi\u1ec7c n\u00f3i ra nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u0129 l\u00e0 b\u1ea5t k\u00ednh\u2026\u201d<\/p>\n<p>\u201cNghe n\u00e0y, nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c em n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ph\u1eadt l\u00f2ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi.\u201d \u201cOK, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang em c\u1ea3m th\u1ea5y v\u00e0 vi\u1ebft ra nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ea1i sao l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 cho h\u1ecd bi\u1ebft ch\u1ee9? t\u1ea1i sao kh\u00f4ng ch\u1ee9? \u0110\u1ea5y th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang em ngh\u0129 th\u00ec c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00ec n\u00e0o? Ch\u00fang em s\u1ebd ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh n\u00f3i.\u201d \u201cKh\u00f4ng, kh\u00f4ng h\u00e3y \u0111\u1ee3i \u0111\u00e3, v\u00ec t\u00f4i hi\u1ec3u em, c\u00e1i g\u00ec \u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng khi\u1ebfn em th\u1ea5t v\u1ecdng, t\u00f4i l\u00e0m em th\u1ea5t v\u1ecdng, c\u00e1c th\u1ea7y c\u00f4 l\u00e0m em th\u1ea5t v\u1ecdng. Th\u1ea7y hi\u1ec3u em qu\u00e1 r\u00f5.\u201d \u201cKh\u00f4ng th\u1ea7y ch\u1eb3ng hi\u1ec3u g\u00ec em c\u1ea3.\u201d \u201cTh\u1ea7y hi\u1ec3u th\u1eadt \u0111\u1ea5y.\u201d \u201cKh\u00f4ng, th\u1ea7y kh\u00f4ng h\u1ec1.\u201d<\/p>\n<p>Albert Einstein t\u1eebng n\u00f3i:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cN\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n t\u00ecm ra m\u1ed9t k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u00e1c, th\u00ec \u0111\u1eebng l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch l\u00e0m, h\u1ebft l\u1ea7n n\u00e0y t\u1edbi l\u1ea7n kh\u00e1c.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>\u201cR\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1ecdc sinh sau 12 n\u0103m \u0111\u00e8n s\u00e1ch v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecdc vi\u1ebft th\u00f4ng th\u1ea1o (sai ch\u00ednh t\u1ea3), h\u1ecd kh\u00f4ng gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh, kh\u00f4ng nh\u1edb nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd t\u1eebng ti\u1ebfp thu (r\u00f5 r\u00e0ng). V\u00e2ng, th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 h\u1ecd h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t \u00edt t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc. V\u1eady l\u00fd do v\u00ec sao ph\u1ea7n l\u1edbn h\u1ecdc sinh h\u1ecdc r\u1ed3i m\u00e0 d\u1ed1t v\u1eabn ho\u00e0n d\u1ed1t? \u0110\u1ea5y l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng l\u1ed7i kh\u00f4ng ph\u1ea3i do h\u1ecdc sinh, m\u00e0 l\u00e0 do h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c r\u1ed3i.\u201d \u201cTh\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 ng\u00e0y nay vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i ti\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i, nh\u01b0ng l\u1ea1i v\u1eabn \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn ho\u00e0n to\u00e0n sai, ch\u1ec9 to\u00e0n l\u00e0 ch\u1eafp v\u00e1 ch\u1ed7 n\u1ecd ch\u1ed7 kia, r\u1ed3i l\u00e0m ra v\u1ebb nh\u01b0 l\u00e0 ch\u00fang \u0111em l\u1ea1i c\u1ea3i ti\u1ebfn th\u1ef1c ch\u1ea5t. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1eb1m \u1edf ch\u00ednh lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m v\u00e0 quan ni\u1ec7m c\u01a1 b\u1ea3n v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c. C\u00e1i sai n\u1eb1m \u1edf ch\u00ednh c\u00e1ch nh\u00ecn nh\u1eadn v\u1ea5n \u0111\u1ec1.\u201d<\/p>\n<p>\u201cC\u00e1c b\u1eadc t\u1eeb ti\u1ec3u h\u1ecdc \u0111\u1ebfn c\u1ea5p ba \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 Latinh (V\u00e2ng, v\u00e0 c\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam n\u1eefa) ch\u1eb3ng l\u00e0 g\u00ec ngo\u00e0i nh\u1eefng c\u00e1i c\u0169i t\u1ebb nh\u1ea1t v\u00e0 ch\u00e1n ng\u1eaft. T\u00f4i th\u01b0\u1eddng m\u1eddi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1edbi v\u00e0 tham quan c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1eadp h\u1ebft nh\u1eefng khu\u00f4n m\u1eabu. V\u00e0 cho h\u1ecd th\u1ea5y h\u00ecnh \u1ea3nh c\u00e1c th\u1ea7y c\u00f4, \u0111\u1ee9ng c\u1ea1nh b\u1ea3ng \u0111en, ch\u1eb3ng l\u00e0m g\u00ec ngo\u00e0i n\u00f3i, n\u00f3i, n\u00f3i\u2026 trong khi ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111i h\u1ebft m\u1ed9t n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 21. Th\u1eadt l\u00e0 l\u1ed1 b\u1ecbch v\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a.\u201d<\/p>\n<p>\u201cC\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc m\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u0111\u1ec1u kh\u00e9p k\u00edn, th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec g\u1ee3i m\u1edf v\u00e0 h\u1ea5p d\u1eabn, nh\u1eefng m\u00f4n h\u1ecdc ch\u1ec9 to\u00e0n ch\u1eef, ch\u1eef v\u00e0 ch\u1eef. C\u00e1c nh\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1eb3ng h\u1ec1 t\u00ecm hi\u1ec3u, n\u00f3i chung l\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec c\u1ea3i ti\u1ebfn ngo\u00e0i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc. H\u1ecd qu\u00e1 ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o n\u1ed9i dung, d\u1ea1y m\u1ed9t v\u00e0i k\u1ef9 n\u0103ng, trong m\u1ed9t s\u1ed1 l\u0129nh v\u1ef1c nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. Ng\u00e0y nay ki\u1ebfn th\u1ee9c b\u1ecb sai l\u1ec7ch b\u1edfi v\u00ec c\u00e1ch nh\u00ecn nh\u1eadn c\u1ee7a ch\u00fang ta sai l\u1ec7ch. Th\u1eadm ch\u00ed, ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc hi\u1ec7n nay, vi\u1ec7c h\u1ecdc h\u1ecfi th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111ang b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf.<\/p>\n<p>C\u00e1c ki\u1ebfn th\u1ee9c ta \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc ch\u1eb3ng b\u1ec1n m\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng th\u1ecbnh h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e2u. V\u00ec ng\u00e0y nay c\u00e1c h\u1ecdc thuy\u1ebft thay \u0111\u1ed5i r\u1ea5t nhanh. Ki\u1ebfn th\u1ee9c \u0111\u1ed5i m\u1edbi v\u00e0 thay th\u1ebf th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, trong khi n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c lu\u00f4n d\u1eadm ch\u00e2n t\u1ea1i ch\u1ed7. X\u00e3 h\u1ed9i th\u00ec thay \u0111\u1ed5i ch\u00f3ng m\u1eb7t. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1. C\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c t\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng cao \u0111\u1eb1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc cho r\u1eb1ng k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c h\u1ecdc l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c. Cho n\u00ean ch\u00fang ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00ecm ki\u1ebfm ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ec3 \u0111o l\u01b0\u1eddng th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3, l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c h\u1ecdc. V\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ee9 ch\u00fang ta g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec3m s\u1ed1, d\u00f9 \u1edf d\u1ea1ng A hay B, c\u00e1c con s\u1ed1 b\u1eadc \u0111i\u1ec3m hay d\u1ea1ng m\u1eb7t c\u01b0\u1eddi, m\u1eb7t m\u1ebfu\u2026 Nh\u01b0ng logic sau n\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 c\u0169 r\u00edch m\u1ed9t m\u1ee5c ti\u00eau, \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh. So s\u00e1nh c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n, qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u1ecdc c\u1ee7a anh ta v\u1edbi m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc \u0111o ti\u00eau chu\u1ea9n. Th\u1eadt l\u00e0 nh\u1ea3m nh\u00ed. M\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 duy nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, ch\u1eb3ng ai gi\u1ed1ng ai c\u1ea3 \u0111\u1ec3 m\u00e0 so s\u00e1nh.\u201d<\/p>\n<p>\u201cC\u00e1ch h\u1ecdc hi\u1ec7n nay l\u00e0 nh\u1eb1m t\u00ecm ki\u1ebfm ra m\u1ed9t con s\u1ed1 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, n\u00f3 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf d\u1ea1ng n\u00e0o: Xu\u1ea5t s\u1eafc, gi\u1ecfi, kh\u00e1, trung b\u00ecnh, y\u1ebfu ho\u1eb7c k\u00e9m. Th\u1ebf \u0111\u1ea5y, v\u00ed d\u1ee5 t\u00f4i t\u1ea1o ra m\u1ed9t b\u00e0i thi ki\u1ec3u ai s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u00e1p \u00e1n tr\u01b0\u1edbc\u2026 h\u1ec7 qu\u1ea3 t\u1ea5t y\u1ebfu l\u00e0 s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1eafng v\u00e0 k\u1ebb thua. V\u00e0 m\u1ed7i khi c\u00f3 k\u1ebb thua th\u00ec ngh\u0129a l\u00e0 ai \u0111\u00f3 s\u1ebd c\u1ea3m th\u1ea5y bu\u1ed3n v\u00e0 t\u1ed3i t\u1ec7. H\u1eb3n nhi\u00ean r\u1ed3i.\u201d \u201cTr\u1ebb em c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9ng vi\u00ean \u0111\u1ec3 tranh \u0111\u1ea5u v\u1edbi nhau. H\u1ecdc sinh gi\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c trao gi\u1ea3i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed1t th\u00ec b\u1ecb \u0103n ch\u1eedi v\u00e0 sau \u0111\u00f3 ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 b\u1ecb b\u1ecf m\u1eb7c. Ai c\u0169ng n\u00f3i v\u1ec1 h\u00f2a b\u00ecnh nh\u01b0ng ch\u1eb3ng ai c\u00f3 v\u1ebb d\u1ea1y cho tr\u1ebb em \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ec3 tranh \u0111\u1ea5u, v\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u l\u00e0 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec3 g\u00e2y ra chi\u1ebfn tranh.\u201d<\/p>\n<p>\u201cV\u1ec1 l\u00fd thuy\u1ebft, nh\u1eefng g\u00ec n\u00f3i v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c l\u00e0 h\u01b0\u1edbng t\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch to\u00e0n di\u1ec7n: Gi\u00e1 tr\u1ecb con ng\u01b0\u1eddi, h\u1ee3p t\u00e1c, t\u00ednh c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, s\u1ef1 \u0111o\u00e0n k\u1ebft, c\u00f4ng b\u1eb1ng, t\u1ef1 do, h\u00f2a b\u00ecnh, h\u1ea1nh ph\u00fac\u2026bla bla to\u00e0n nh\u1eefng m\u1ef9 t\u1eeb cao \u0111\u1eb9p. Nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n, c\u01a1 ch\u1ebf c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c l\u1ea1i l\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i: Tranh \u0111\u1ea5u, ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u00e1 nh\u00e2n, ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e2n bi\u1ec7t, c\u00e1c quy t\u1eafc lu\u1eadt l\u1ec7, b\u1ea1o l\u1ef1c c\u1ea3m x\u00fac, ch\u1ee7 ngh\u0129a v\u1eadt ch\u1ea5t\u2026 B\u1ea5t k\u1ef3 \u00fd t\u01b0\u1edfng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra l\u00e0 \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi c\u01a1 ch\u1ebf m\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111ang c\u1ed1 duy tr\u00ec.<\/p>\n<p>N\u1ebfu t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u1eeb m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh ch\u1ec9 chuy\u00ean v\u1ec1 m\u1eb7t n\u00e0y hay m\u1eb7t kia, gi\u1ea3 s\u1eed l\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed ch\u1eb3ng h\u1ea1n. Th\u00ec khi \u0111i d\u1ea1y, t\u00f4i ch\u1ec9 ch\u0103m ch\u0103m h\u1ecdc sinh n\u00e0y bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed, sau khi t\u00f4i gi\u1ea3ng v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 b\u1eaft em \u1ea5y \u0111\u1ecdc m\u1ed9t s\u1ed1 s\u00e1ch v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed, v\u00e0 th\u1ebf l\u00e0 t\u00f4i xong vi\u1ec7c v\u1edbi em \u1ea5y. T\u00f4i kh\u00f4ng c\u1ea7n quan t\u00e2m g\u00ec t\u1edbi em \u1ea5y n\u1eefa. Nh\u01b0 l\u00e0 em \u1ea5y c\u00f3 \u0111ang g\u1eb7p chuy\u1ec7n kh\u1ed5 t\u00e2m g\u00ec kh\u00f4ng, xu\u1ea5t th\u00e2n em \u1ea5y th\u1ebf n\u00e0o, gia \u0111\u00ecnh em \u1ea5y ra sao.\u201d \u201c\u0110i\u1ec1u d\u1ec5 nh\u1ea5t cho c\u00e1c gi\u00e1o vi\u00ean ki\u1ec3u truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e0 c\u1ee9 l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec anh ta v\u1eabn d\u1ea1y, h\u1ebft n\u0103m n\u00e0y \u0111\u1ebfn n\u0103m kh\u00e1c. Vi\u1ec7c d\u1ea1y tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i c\u00e1c bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng. Ng\u00e0y nay, t\u1ea1i Argentina, ph\u1ea7n l\u1edbn tr\u1ebb em n\u00f3i r\u1eb1ng: \u00d4i l\u1ea1i th\u1ee9 hai r\u1ed3i sao? L\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng r\u1ed3i sao? Nh\u01b0ng \u0111\u1ea5y ch\u01b0a ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u t\u1ec7 nh\u1ea5t, khi ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c gi\u00e1o vi\u00ean t\u1ea1i Argentine c\u0169ng b\u00e0y t\u1ecf c\u00f9ng m\u1ed9t t\u00e2m tr\u1ea1ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>\u201cT\u00f4i tin gi\u00e1o vi\u00ean ng\u00e0y nay ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m sinh ra t\u1eeb h\u1ec7 th\u1ed1ng. H\u1ecd kh\u00f4ng sinh ra \u0111\u1ec3 mong mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ea7y gi\u00e1o gi\u1ecfi hay t\u1ec7, ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u00e3 b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u01b0 v\u1eady. L\u00e0m sao m\u00e0 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea1y c\u00e1c em c\u00e1ch th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ea3m x\u00fac khi m\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7y gi\u00e1o \u1edf tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ch\u1eb3ng c\u00f3 ai n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i m\u1ed9t t\u1eeb v\u1ec1 \u201cc\u1ea3m x\u00fac\u201d.<\/p>\n<p>\u201cT\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, th\u1eadt l\u00e3ng ph\u00ed th\u1eddi gian. T\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n cho con t\u00f4i \u0111i h\u1ecdc, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc to\u00e0n t\u1ea1o ra c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1edbi ch\u00fang. Ng\u00e0y nay m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb 8 tu\u1ed5i c\u00f2n d\u00e0nh th\u1eddi gian h\u1ecdc nhi\u1ec1u h\u01a1n c\u1ea3 m\u1ed9t sinh vi\u00ean. Th\u1eadt v\u1edb v\u1ea9n, ch\u1eb3ng c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u1ebf \u0111\u1ec3 m\u00e0 h\u1ecdc \u1edf nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng. Th\u1ebf l\u00e0 nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 n\u01a1i d\u1ea1y h\u1ecdc, t\u00f4i g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 trung-t\u00e2m-gi\u1eef-tr\u1ebb-c\u1ea3-ng\u00e0y hay l\u00e0 b\u00e3i-nh\u1ed1t-tr\u1ebb-s\u1ed1-l\u01b0\u1ee3ng-l\u1edbn\u201d<br \/>\n\u201cT\u00f4i l\u1ea1i ngh\u0129 tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u00e0 t\u00f9, qu\u00e1 l\u00e0 t\u1ec7 \u0111i, \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u1ed1t ch\u00fang l\u1ea1i v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 c\u1ea7n c\u1ea3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n kh\u00f4ng cho ch\u00fang ch\u1ea1y tr\u1ed1n. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc khi\u1ebfn b\u1ecdn tr\u1ebb ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u00e9p k\u00edn v\u00e0 h\u1ecd l\u1ea1i x\u00e2y nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng cao h\u01a1n m\u1ed7i ng\u00e0y, d\u00f9 cho t\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng g\u1ea1ch hay b\u1eb1ng c\u00e2y th\u00ec v\u1eabn th\u1ebf, v\u1eabn l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00f4 l\u1eadp v\u00e0 ng\u0103n c\u00e1ch.\u201d<\/p>\n<p>\u201cT\u00f4i mu\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc l\u00e0 n\u01a1i cho b\u1ecdn tr\u1ebb ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 ch\u00ednh c\u00e1ch ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00e0o t\u1ea1o cho ch\u00fang s\u1eb5n s\u00e0ng cho c\u00e1c b\u1eadc h\u1ecdc cao h\u01a1n, cao h\u01a1n n\u1eefa: Ti\u1ec3u h\u1ecdc, trung h\u1ecdc, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, th\u1ea1c s\u0129, ti\u1ebfn s\u0129 r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 n\u1eefa l\u00e0 \u0111i l\u00e0m. R\u1ed3i sao, sau n\u1eefa l\u00e0 l\u00e0m g\u00ec?\u201d \u201cTh\u1eadt l\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n khi gi\u00e1o vi\u00ean ch\u1ec9 ph\u1ea3i n\u00f3i nh\u1eefng c\u00e2u: Tr\u1eadt t\u1ef1, im l\u1eb7ng h\u1ebft cho t\u00f4i, b\u00e2y gi\u1edd, l\u1eadt s\u00e1ch v\u1edf ra, b\u00e2y gi\u1edd, l\u1ea5y c\u00e2y b\u00fat m\u00e0u \u0111\u1ecf\u2026 Theo t\u00f4i, nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00f3, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o\u2026 ch\u00f3, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi.\u201d<\/p>\n<p>John Taylor Gatto n\u00f3i: \u201cV\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 hi\u1ec3u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c d\u1ea1y d\u1ed7 m\u1ed9t c\u00e1ch \u00e9p bu\u1ed9c xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e1ng h\u1ed5 th\u1eb9n l\u00e0 tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n con ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng g\u00ec l\u00e0 sai, th\u00ec tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n c\u01a1 ch\u1ebf, l\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u00fang.\u201d<\/p>\n<h2><strong>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c<\/strong><\/h2>\n<p><strong>T\u1eeb nhu c\u1ea7u c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 Chuy\u00ean Quy\u1ec1n<\/strong><\/p>\n<p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u00edt ai bi\u1ebft t\u1edbi v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c ph\u1ed5 th\u00f4ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang v\u00e0 b\u1eaft bu\u1ed9c nh\u01b0 hi\u1ec7n nay, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra t\u1eeb m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u1ee5 th\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ki\u1ec3u gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00e0y kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i. Gi\u00e1o d\u1ee5c ng\u00e0n x\u01b0a r\u1ea5t kh\u00e1c v\u1edbi gi\u00e1o d\u1ee5c ng\u00e0y nay ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. V\u00ed d\u1ee5, t\u1ea1i th\u00e0nh Athen \u2013 Hy L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc. Nh\u1eefng h\u1ecdc vi\u1ec7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Plato l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn, chia s\u1ebb \u00fd ki\u1ebfn, t\u1ef1 do th\u00ed nghi\u1ec7m v\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, gi\u00e1o d\u1ee5c b\u1eaft bu\u1ed9c ch\u1ec9 d\u00e0nh cho n\u00f4 l\u1ec7. M\u1eb7t kh\u00e1c, gi\u00e1o d\u1ee5c t\u1ea1i th\u00e0nh Sparta th\u00ec gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nhi\u1ec1u h\u01a1n. Khi \u1ea5y, ch\u00ednh quy\u1ec1n s\u1ebd t\u1ed1ng c\u1ed5 nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t m\u1ed9t m\u1ee9c ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n v\u00e0o nh\u1eefng l\u1edbp h\u1ecdc b\u1eaft bu\u1ed9c, l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i b\u00e0i h\u1ecdc v\u00e0 quy t\u1eafc x\u1eed s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y qua tra t\u1ea5n v\u00e0 nh\u1ee5c h\u00ecnh. Trong qu\u00e1 kh\u1ee9, gi\u00e1o d\u1ee5c l\u00e0 do c\u00e1c nh\u00e0 th\u1edd c\u00f4ng gi\u00e1o chi ph\u1ed1i, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u00f4ng gi\u00e1o ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng m\u1edbi ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 18, t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi l\u00e0 \u201cKhai S\u00e1ng Chuy\u00ean Quy\u1ec1n\u201d \u2013 n\u01a1i t\u1ea1o ra c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c ph\u1ed5 th\u00f4ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang, mi\u1ec5n ph\u00ed v\u00e0 b\u1eaft bu\u1ed9c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft t\u1edbi nay \u0111\u01b0\u1ee3c khai sinh t\u1eeb cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 18, \u0111\u1ea7u 19 t\u1ea1i Prussia (\u0110\u1ee9c). Nh\u1eb1m ch\u1ed1ng c\u00e1c cu\u1ed9c n\u1ed5i d\u1eady t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra \u1edf Ph\u00e1p, Ho\u00e0ng Gia \u0111\u1ec1 b\u1ea1t m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u201cNg\u01b0\u1eddi khai s\u00e1ng\u201d \u0111\u1ec3 l\u00e0m h\u00e0i l\u00f2ng \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng mu\u1ed1n n\u1ed5i d\u1eady, nh\u01b0ng v\u1eabn duy tr\u00ec ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Chuy\u00ean Quy\u1ec1n. C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc t\u1ea1i Prussia d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t g\u1eaft gao c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp v\u00e0 giai c\u1ea5p. C\u01a1 ch\u1ebf c\u1ee7a n\u00f3, th\u1eeba h\u01b0\u1edfng t\u1eeb m\u00f4 h\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Spartan, \u0111\u1ec1 cao k\u1ef7 lu\u1eadt, s\u1ef1 tu\u00e2n l\u1eddi v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n. M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a t\u1ea7ng l\u1edbp chuy\u00ean quy\u1ec1n \u0111\u1ea7y h\u1ecdc th\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0 g\u00ec? L\u00e0 t\u1ea1o ra m\u1ed9t \u0111\u00e1m d\u00e2n ch\u00fang bi\u1ebft nghe l\u1eddi v\u00e0 d\u1ec5 b\u1ea3o \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n ph\u1ee5c v\u1ee5 cho chi\u1ebfn tranh s\u1ebd x\u1ea3y ra trong th\u1eddi k\u1ef3 l\u1ecbch s\u1eed l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd khi h\u00e0ng lo\u1ea1t c\u00e1c qu\u1ed1c gia m\u1edbi n\u1ed5i l\u00ean (gi\u1ed1ng c\u00e1c qu\u00e2n c\u1edd th\u1ebf m\u1ea1ng). Ho\u00e0ng h\u1eadu Cartherine c\u1ee7a Nga, \u0111\u00e3 g\u1ecdi m\u1eddi c\u00e1c nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i t\u1edbi t\u1eeb Ph\u00e1p, k\u00eau g\u1ecdi h\u1ecd t\u1ea1o ra m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 Diderot, m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t, \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t \u0111\u1ec1 \u00e1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1eb1m t\u1ea1o ra nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00f4ng minh h\u01a1n, m\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng d\u00e2n ch\u00fang bi\u1ebft v\u00e2ng l\u1eddi v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho ch\u00ednh quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>Tin t\u1ee9c v\u1ec1 m\u00f4 h\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c th\u00e0nh c\u00f4ng n\u00e0y lan truy\u1ec1n c\u1ef1c nhanh, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ch\u1ec9 trong v\u00e0i n\u0103m, c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c \u1edf Ch\u00e2u M\u1ef9 v\u00e0 Ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn h\u1ecdc \u1edf Prussia \u0111\u1ec3 l\u1ea5y b\u1eb1ng v\u1ec1 \u00e1p d\u1ee5ng cho n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh. D\u1ea7n d\u00e0, m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh chung cho c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi, r\u1ea5t r\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc m\u00f4 h\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c \u201chi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d n\u00e0y \u0111\u1ec3 ph\u1ed5 c\u1eadp cho t\u1ea5t c\u1ea3 d\u00e2n ch\u00fang. Gi\u01b0\u01a1ng cao ng\u1ecdn c\u1edd c\u1ee7a \u201cs\u1ef1 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng\u201d, trong khi b\u1ea3n ch\u1ea5t h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 s\u1ef1 Chuy\u00ean Quy\u1ec1n nh\u1eb1m duy tr\u00ec quy\u1ec1n l\u1ee3i cho t\u1ea7ng l\u1edbp Qu\u00fd t\u1ed9c v\u00e0 ph\u00e2n chia giai c\u1ea5p ng\u00e0y m\u1ed9t r\u00f5 n\u00e9t h\u01a1n. \u0110\u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c ph\u1ed5 th\u00f4ng.<\/p>\n<p>\u201cN\u00ean nh\u1edb l\u00e0 ch\u00ednh Napoleon, \u0111\u00e3 th\u1ec1 th\u1ed1t l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed9i tr\u1eddi chung v\u1edbi Chuy\u00ean Quy\u1ec1n, nh\u01b0ng r\u1ed3i \u00edt l\u00e2u sau, c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. \u00d4ng ta n\u00f3i th\u1ebf n\u00e0y, kh\u00f4ng th\u00eam th\u1eaft m\u1ed9t t\u1eeb: \u201cT\u00f4i mu\u1ed1n t\u1ea1o ra m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng cho suy ngh\u0129 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang Ph\u00e1p.\u201d B\u1ea1n hi\u1ec3u ch\u1ee9? \u00d4ng ta qu\u1ea3 th\u1ef1c \u0111\u00e3 l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00e0 n\u00f3 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c suy tr\u00ec cho t\u1edbi ng\u00e0y nay, cho d\u00f9 ch\u00fang ta c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y hay kh\u00f4ng.\u201d<\/p>\n<p><strong>T\u1eeb nhu c\u1ea7u c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf s\u1ea3n xu\u1ea5t h\u00e0ng h\u00f3a<\/strong><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi b\u1ecb chi ph\u1ed1i b\u1edfi n\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u00f4ng nghi\u1ec7p, b\u1edfi th\u1ebf ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2m c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 t\u1ea1o ra nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ea1t hi\u1ec7u qu\u1ea3 cao nh\u1ea5t, v\u1edbi \u00edt chi ph\u00ed v\u00e0 c\u00f4ng s\u1ee9c nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3. S\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ee9c khoa h\u1ecdc v\u00e0 quy lu\u1eadt th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc ch\u00ednh l\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00e1p ho\u00e0n h\u1ea3o \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra ngu\u1ed3n nh\u00e2n c\u00f4ng ph\u1ee5c v\u1ee5 cho c\u00e1c ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p. Gi\u1ed1ng h\u1ec7t nh\u1eefng nh\u00e0 t\u00e0i phi\u1ec7t c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 19. Ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p t\u00e0i ch\u00ednh cho h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c b\u1eaft bu\u1ed9c, ai gi\u00fap s\u1ee9c cho nh\u1eefng t\u1ed5 ch\u1ee9c gi\u00e1o d\u1ee5c? \u201cT\u00f4i ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec cho con c\u00e1i c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00f4ng nh\u00e2n, \u0111\u1ec3 ch\u00fang v\u1ec1 sau c\u0169ng l\u00e0m vi\u1ec7c cho t\u00f4i? L\u00e0m sao ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea1y h\u1ecd \u0111\u1ecdc, d\u1ea1y h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean nh\u1eefng c\u00f4ng nh\u00e2n th\u00f4ng minh?\u201d<\/p>\n<p>V\u00e0 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00f3 v\u1eabn duy tr\u00ec t\u1edbi ng\u00e0y nay, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng c\u00f4ng nh\u00e2n c\u00f3 \u00edch v\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4ng c\u1ee5 h\u1eefu d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng n\u1ec1n kinh t\u1ebf h\u00e0ng h\u00f3a v\u1eabn ti\u1ebfp di\u1ec5n theo quy chu\u1ea9n c\u0169. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi vi\u1ec7c duy tr\u00ec c\u01a1 c\u1ea5u x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n c\u00f3. Ngo\u00e0i ra, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cch\u1eafp c\u00e1nh\u201d v\u1edbi nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 ki\u1ec3m so\u00e1t h\u00e0nh vi, nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a h\u1eb9n v\u1ec1 m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng t\u01b0\u1edfng v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc thuy\u1ebft v\u1ec1 t\u1ea7ng l\u1edbp x\u00e3 h\u1ed9i th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng. Ch\u1eb3ng ng\u1ea1c nhi\u00ean khi c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u01b0 Prussia hay g\u1ea7n gi\u1ed1ng v\u1eady, g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f9ng l\u00fac, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh, ngu\u1ed3n c\u01a1n c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a Qu\u1ed1c X\u00e3 v\u00e0 B\u00e0i Ngo\u1ea1i.<\/p>\n<p>D\u00e2y chuy\u1ec1n s\u1ea3n xu\u1ea5t h\u00e0ng lo\u1ea1t trong c\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 ho\u00e0n h\u1ea3o cho gi\u00e1o d\u1ee5c. Gi\u00e1o d\u1ee5c \u00e1p l\u00ean m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c so s\u00e1nh v\u1edbi qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u1ea3n xu\u1ea5t m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m. V\u00ec th\u1ebf n\u00f3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u00e1c b\u01b0\u1edbc c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 b\u1eaft bu\u1ed9c, theo m\u1ed9t tr\u00ecnh t\u1ef1 c\u1ee5 th\u1ec3. Gom nh\u00f3m tr\u1ebb nh\u1ecf theo \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i v\u00e0 c\u00e1c c\u1ea5p h\u1ecdc. V\u00e0 trong t\u1eebng giai \u0111o\u1ea1n s\u1ebd nh\u1ed3i nh\u1eefng m\u00f4n h\u1ecdc c\u1ee5 th\u1ec3. N\u1ed9i dung nh\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp k\u0129 l\u01b0\u1ee1ng b\u1edfi c\u00e1c chuy\u00ean gia. Nh\u01b0ng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1edf ch\u1ed7, c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc, nh\u01b0 m\u00f4n Sinh h\u1ecdc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp b\u1edfi c\u00e1c nh\u00e0 sinh v\u1eadt, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1o d\u1ee5c tr\u1ef1c ti\u1ebfp, m\u00e0 ch\u00ednh h\u1ec7 th\u1ed1ng quan l\u1ea1i, tay sai th\u1eddi \u0111\u00f3 \u2013 nh\u1eefng k\u1ebb ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u1ea1y v\u00e0 h\u1ecdc l\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p>Trong c\u00e1i d\u00e2y chuy\u1ec1n nh\u01b0 th\u1ebf, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ph\u1ee5 tr\u00e1ch t\u1eebng ph\u1ea7n nh\u1ecf c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh, m\u00e0 v\u1ed1n d\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u1ea9m quy\u1ec1n c\u0169ng nh\u01b0 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 bi\u1ebft to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 ch\u1ebf ho\u1eb7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia v\u00e0o qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u00f3. M\u1ed7i gi\u00e1o vi\u00ean s\u1ebd d\u1ea1y t\u1eebng c\u1ea5p, t\u1eebng m\u00f4n cho h\u1ecdc sinh, kho\u1ea3ng 30-40 h\u1ecdc sinh m\u1ed7i l\u1edbp \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 m\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e1 tr\u00ecnh bi\u1ebfn th\u00e0nh ho\u00e0n to\u00e0n m\u00e1y m\u00f3c. Gi\u00e1o d\u1ee5c hi\u1ec7n nay l\u00e0 tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m quy\u1ec1n, h\u1ecdc sinh \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, gi\u00e1o vi\u00ean l\u00ean l\u1edbp, h\u1ecdc sinh v\u1ec1 nh\u00e0, gi\u00e1o vi\u00ean v\u1ec1 nh\u00e0. M\u1ed7i ng\u00e0y c\u00e1i v\u00f2ng l\u1eb7p \u0111\u1ec1u l\u1eb7p l\u1ea1i i nh\u01b0 th\u1ebf. Gi\u00e1o vi\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn c\u00f4ng ch\u1ee9c c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, v\u00e0 h\u1ecd ph\u1ea3i nghe theo l\u1eddi ch\u1ee7: \u201cAnh ph\u1ea3i d\u1ea1y c\u00e1i n\u00e0y, c\u00e1i n\u1ecd c\u00e1i kia, v\u00e0 theo c\u00e1ch n\u00e0y.\u201d Qu\u00e1 nhi\u1ec1u gi\u00e1o vi\u00ean v\u00e0 h\u1ecdc sinh b\u1ecb b\u00f3c l\u1ed9t s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn m\u1ec7t l\u1eed v\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f2n m\u1ea5y th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 ch\u00fa \u00fd ri\u00eang t\u1edbi t\u1eebng h\u1ecdc sinh.<\/p>\n<p>V\u00ec l\u1ebd d\u0129 nhi\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 mong t\u1ea5t c\u1ea3 h\u1ecdc sinh c\u00f9ng l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c v\u00e0o c\u00f9ng m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00e1i d\u00e2y chuy\u1ec1n s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00f4ng nghi\u1ec7p n\u00e0y c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng v\u0169 trang c\u1ee7a nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. Cho t\u1edbi v\u00e0i th\u1eadp k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u1ea1i l\u00ednh v\u00e0 nh\u00e0 th\u01b0\u01a1ng \u0111i\u00ean v\u1eady. Th\u1eadm ch\u00ed gi\u1edd ngh\u1ec9 c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng m\u1ed9t h\u1ed3i chu\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng, ch\u1ee9 ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ed9t \u00e2m thanh con ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eb1m \u0111\u00e0o t\u1ea1o tr\u1ebb nh\u1ecf t\u1ef1 hu\u1ea5n luy\u1ec7n, t\u1eebng ch\u00fat t\u1eebng ch\u00fat m\u1ed9t, \u0111\u1ee9ng th\u00e0nh h\u00e0ng, theo m\u1ed9t h\u00e0ng g\u1ea1ch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t theo sau l\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u1edbi quy chu\u1ea9n t\u1eeb th\u1ea5p \u0111\u1ebfn cao.<\/p>\n<p>Su\u1ed1t th\u1ebf k\u1ef7 qua, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ec3 ch\u00fang l\u00e0 nh\u00e0 t\u00f9 ho\u1eb7c x\u01b0\u1edfng s\u1ea3n xu\u1ea5t, \u0111\u1ec1 cao s\u1ef1 v\u00e2ng l\u1eddi v\u1edbi lu\u1eadt l\u1ec7 v\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh x\u00e3 h\u1ed9i. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh dung nh\u01b0 l\u00e0 n\u01a1i s\u1ea3n xu\u1ea5t nh\u1eefng c\u00f4ng d\u00e2n v\u00e2ng l\u1eddi, nh\u1eefng c\u00f4ng nh\u00e2n c\u00f3 \u00edch v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb ti\u00eau d\u00f9ng h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n, n\u01a1i l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi d\u1ea7n bi\u1ebfn th\u00e0nh nh\u1eefng con s\u1ed1, \u0111i\u1ec3m s\u1ed1 v\u00e0 s\u1ed1 li\u1ec7u. Y\u00eau c\u1ea7u v\u00e0 s\u1ee9c \u00e9p c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0m gi\u1ea3m ho\u1eb7c l\u00e0m m\u1ea5t nh\u00e2n t\u00ednh c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 bao tr\u00f9m l\u00ean to\u00e0n b\u1ed9 th\u1ea7y c\u00f4, hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c. T\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ecb bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t v\u1edbi nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t, nh\u1eb1m t\u1ea1o ra nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nhau.<\/p>\n<p>\u201cT\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta ph\u1ea3i bi\u1ebft c\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ee9. M\u1eb7c cho th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 ch\u00fang ta, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn, \u0111\u1ec1u ch\u1eb3ng th\u1ec3 bi\u1ebft c\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ee9, c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u00e0m c\u00f9ng m\u1ed9t vi\u1ec7c. V\u00e0 \u1edf tr\u01b0\u1eddng, th\u00ec ai c\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m c\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ee9, v\u00e0 ph\u1ea3i l\u00e0m th\u1eadt t\u1ed1t n\u1eefa. V\u00ec th\u1ebf, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ecfa m\u00e3n nh\u1eefng nhu c\u1ea7u c\u1ee7a t\u1eebng c\u00e1 nh\u00e2n, b\u1edfi v\u00ec tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc l\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o, v\u00e0 ch\u00fang l\u00e0 c\u00e1c trung t\u00e2m \u0111\u00e0o t\u1ea1o, vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 th\u1ebf. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ecdc, s\u1ebd b\u1ecb t\u1ee5t l\u1ea1i ph\u00eda sau. N\u00f3 l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ea5y<a href=\"http:\/\/www.triethocduongpho.com\/2014\/07\/14\/nen-giao-duc-cam-doan-mo-hinh-giao-duc-nha-tu-va-nhoi-so-phan-1\/\">. <\/a><\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y ng\u1ee5 \u00fd r\u1eb1ng, h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00e2n chia v\u00e0 lo\u1ea1i tr\u1eeb giai c\u1ea5p: N\u00f3 l\u1ef1a ch\u1ecdn m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u00e0o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ec3 h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u00fd t\u1ed9c, \u0111\u1ec3 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00e1c c\u00f4ng ty v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u1ee7a c\u1ea3i, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng kinh t\u1ebf v\u00e0 truy\u1ec1n th\u00f4ng\u2026 V\u00e0 c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u00edch \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, s\u1ebd \u201cl\u0129nh \u00e1n\u201d ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ea5p b\u00eanh h\u01a1n b\u1edfi h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng c\u1ea5p \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1c. H\u1ec7 th\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7, \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, ch\u1eb3ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Th\u1ef1c ch\u1ea5t, h\u1ecd kh\u00f4ng th\u00e8m quan t\u00e2m t\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n. V\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng ti\u00eau ch\u00ed n\u00e0y, c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c kh\u00e1c, nh\u1eb1m t\u00ecm ki\u1ebfm cho nh\u1eefng m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00e1c, ph\u1ea3i b\u1ecb c\u1ea5m.\u201d<\/p>\n<p>S\u1ef1 th\u1ef1c l\u00e0 c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a m\u00f4 h\u00ecnh tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc theo ki\u1ec3u Prussian \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c ng\u00e0y nay. C\u00e1c b\u00e0i ki\u1ec3m tra theo ti\u00eau chu\u1ea9n, chia th\u00e0nh \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i, c\u00e1c l\u1edbp h\u1ecdc b\u1eaft bu\u1ed9c, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc xa r\u1eddi th\u1ef1c t\u1ebf, h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00e1nh gi\u00e1 x\u1ebfp lo\u1ea1i, \u00e1p l\u1ef1c l\u00ean gi\u00e1o vi\u00ean v\u00e0 h\u1ecdc sinh, c\u01a1 ch\u1ebf th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, th\u1eddi kh\u00f3a bi\u1ec3u ch\u1eb7t ch\u1ebd, t\u00e1ch r\u1eddi v\u00e0 kh\u00e9p k\u00edn kh\u1ecfi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1ecdc b\u1eadc thang\u2026 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc. Ngay c\u1ea3 \u1edf th\u1ebf k\u1ef7 21 n\u00e0y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed3ng v\u1edbi gi\u00e1o d\u1ee5c. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u00f9ng l\u1eafm ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea5m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u0169 k\u1ef9 v\u1ec1 ki\u1ebfn th\u1ee9c, v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3, vi\u1ec7c h\u1ecdc th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111ang x\u1ea3y ra. [C\u00f2n ti\u1ebfp]<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Featured Image:\u00a0Dale Murray &nbsp; \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 phim t\u00e0i li\u1ec7u ngh\u1ecb lu\u1eadn x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, n\u00f3i v\u1ec1 th\u1ef1c tr\u1ea1ng v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c hi\u1ec7n nay, nh\u1eefng g\u00f3c khu\u1ea5t v\u00e0 b\u1ea5t c\u1eadp, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 l\u00e0 tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. T\u1eadp phim d\u00e0i h\u01a1n 2 ti\u1ebfng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6085,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[111],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6084"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6084"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6087,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6084\/revisions\/6087"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6085"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}