{"id":6122,"date":"2014-08-04T09:14:14","date_gmt":"2014-08-04T02:14:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/?p=6122"},"modified":"2014-08-09T17:08:21","modified_gmt":"2014-08-09T10:08:21","slug":"yoga-tri-lieu-tang-cuong-chuc-nang-gan-thuc-hien-ngay-31072014","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/?p=6122","title":{"rendered":"YOGA TR\u1eca LI\u1ec6U T\u0102NG C\u01af\u1edcNG CH\u1ee8C N\u0102NG GAN Th\u1ef1c hi\u1ec7n ng\u00e0y 31\/07\/2014"},"content":{"rendered":"<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/hFXfsGGphi4?list=UUVjHz3NlD1zlhvVTJ7a_zYQ\" frameborder=\"0\" width=\"560\" height=\"315\"><\/iframe><\/p>\n<h1><strong>GAN V\u00c0 CH\u1ee8C N\u0102NG C\u1ee6A GAN<\/strong><\/h1>\n<h2>V\u00c0I Y\u1ebeU T\u1ed0 &amp; QUAN \u00d0I\u1ec2M CH\u00cdNH<\/h2>\n<ul>\n<li>Gan l\u00e0 c\u01a1 quan l\u1edbn nh\u1ea5t trong c\u01a1 th\u1ec3 (n\u1ebfu kh\u00f4ng k\u1ec3 da).<\/li>\n<li>Gan n\u1eb1m b\u00ean tay ph\u1ea3i, d\u01b0\u1edbi l\u1ed3ng ng\u1ef1c ph\u1ea3i.<\/li>\n<li>Gan \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u vai tr\u00f2 c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c b\u1ea3o tr\u00ec s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/li>\n<li>Gan l\u00e0 c\u01a1 quan ch\u00ednh \u0111\u1ec3 thanh l\u1ecdc \u0111\u1ed9c t\u1ed1.<\/li>\n<li>Gan l\u00e0 c\u01a1 quan quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t trong vi\u1ec7c chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u1ee9c \u0103n v\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef nhi\u00ean li\u1ec7u d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u d\u1ea1ng kh\u00e1c nhau.<\/li>\n<li>Gan l\u00e0 c\u01a1 quan ch\u00ednh b\u00e0o ch\u1ebf m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u1ea5t \u0111\u1ea1m, ch\u1ea5t m\u1eadt, ch\u1ea5t acid m\u1ee1, v.v.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>I. GAN<\/strong><\/h3>\n<p>Gan l\u00e0 c\u01a1 quan l\u1edbn th\u1ee9 hai trong c\u01a1 th\u1ec3 (sau da). Gan \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng kh\u00e1c nhau trong vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ch\u00fang ta. T\u00f9y theo k\u00edch th\u01b0\u1edbc v\u00e0 tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n, gan c\u00f3 s\u1ee9c n\u1eb7ng t\u1eeb 1.100 \u0111\u1ebfn 1.800 gram. Gan ph\u1ee5 n\u1eef nh\u1ecf h\u01a1n gan \u0111\u00e0n \u00f4ng. Gan n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi l\u1ed3ng ng\u1ef1c ph\u1ea3i, c\u00e1ch ph\u1ed5i b\u1edfi ho\u00e0nh c\u00e1ch m\u00f4 (diaphram). Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng, gan v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh 2 th\u00f9y ch\u00ednh (lobes), th\u00f9y ph\u1ea3i v\u00e0 th\u00f9y tr\u00e1i, d\u1ef1a theo v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a d\u00e2y ch\u1eb1ng li\u1ec1m (falciform ligament). D\u00e2y ch\u1eb1ng n\u00e0y n\u1ed1i li\u1ec1n gan v\u1edbi ho\u00e0nh c\u00e1ch m\u00f4 v\u00e0 th\u00e0nh b\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc. Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 ph\u00e2n chia n\u00e0y kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi c\u01a1 c\u1ea5u c\u1ee7a l\u00e1 gan, n\u00ean ng\u00e0y nay, ng\u01b0\u1eddi ta chia l\u00e1 gan th\u00e0nh 8 kh\u00fac (segment) d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng ph\u00e2n ph\u1ed1i c\u1ee7a m\u1ea1ch m\u00e1u.<\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/www.ungthu.org\/cacbenhungthu\/ut_gan\/images\/Ch1LiverPosition.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Gan \u0111\u01b0\u1ee3c bao b\u1ecdc chung quanh b\u1edfi v\u1ecf b\u00ean ngo\u00e0i ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nhi\u1ec1u d\u00e2y th\u1ea7n kinh, t\u00ean l\u00e0 Gibson&#8217;s Capsule. V\u1edbi m\u1ed9t c\u01a1 c\u1ea5u v\u00e0 h\u1ec7 m\u1ea1ch ph\u1ee9c t\u1ea1p, gan \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 quan k\u1ef3 di\u1ec7u (wonder organ). Tuy th\u1ebf, t\u1ebf b\u00e0o gan kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2y th\u1ea7n kinh c\u1ea3m gi\u00e1c, n\u00ean n\u1ebfu b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng, b\u1ec7nh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng g\u00e2y ra m\u1ed9t tri\u1ec7u ch\u1ee9ng n\u00e0o c\u1ea3. Ch\u1ec9 tr\u1eeb trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, khi gan b\u1ecb &#8220;s\u01b0ng ph\u1ed3ng&#8221; l\u00ean, v\u1ecf Gibson s\u1ebd b\u1ecb k\u00e9o c\u0103ng ra, g\u00e2y ra nh\u1eefng c\u01a1n \u0111au &#8220;t\u01b0ng t\u1ee9c&#8221; ho\u1eb7c kh\u00f3 ch\u1ecbu \u1edf v\u00f9ng b\u1ee5ng tr\u00ean n\u1eb1m b\u00ean ph\u1ea3i, gi\u00e1p gi\u1edbi v\u1edbi l\u1ed3ng ng\u1ef1c d\u01b0\u1edbi. \u00d0\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a vi\u00eam gan c\u1ea5p t\u00ednh ho\u1eb7c khi l\u00e1 gan &#8220;s\u01b0ng l\u1edbn&#8221; v\u00ec b\u1ecb suy tim b\u00ean ph\u1ea3i (right heart failure). Gan \u0111\u01b0\u1ee3c che ch\u1edf v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edfi x\u01b0\u01a1ng s\u01b0\u1eddn, n\u00ean n\u1ebfu trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1ecb t\u00e9 ng\u00e3 ho\u1eb7c tai n\u1ea1n, s\u1ebd \u0111\u1ee1 b\u1ecb d\u1eadp n\u00e1t h\u01a1n nh\u1eefng c\u01a1 quan kh\u00e1c trong b\u1ee5ng nh\u01b0 t\u1ee5y t\u1ea1ng, l\u00e1 l\u00e1ch, v.v.<\/p>\n<p>Gan l\u00e0 c\u01a1 quan duy nh\u1ea5t trong c\u01a1 th\u1ec3 c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac ti\u1ebfp nh\u1eadn m\u00e1u t\u1eeb 2 ngu\u1ed3n kh\u00e1c nhau: 30% t\u1eeb tim v\u00e0 70% t\u1eeb t\u0129nh m\u1ea1ch c\u1eeda (portal vein). M\u00e1u t\u1eeb tim v\u1edbi c\u00e1c d\u01b0\u1ee1ng kh\u00ed v\u00e0 nhi\u00ean li\u1ec7u s\u1ebd nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o gan. M\u00e1u \u0111\u1ebfn t\u1eeb t\u0129nh m\u1ea1ch c\u1eeda nh\u1eadn m\u00e1u t\u1eeb nh\u1eefng c\u01a1 quan nh\u01b0 bao t\u1eed (stomach), l\u00e1 l\u00e1ch (spleen), t\u1ee5y t\u1ea1ng (pancreas), t\u00fai m\u1eadt (gallbladder), ru\u1ed9t non (small intestine), ru\u1ed9t gi\u00e0 (colon), c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c nhau trong b\u1ee5ng. V\u00ec gan l\u00e0 c\u01a1 quan \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 h\u00f3a t\u1ed1 kh\u00e1c nhau h\u1ea5p th\u1ee5 t\u1eeb h\u1ec7 th\u1ed1ng ti\u00eau h\u00f3a, gan \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;nh\u00e0 m\u00e1y l\u1ecdc m\u00e1u&#8221; ch\u00ednh v\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t trong c\u01a1 th\u1ec3. Th\u1ee9c \u0103n v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nhi\u00ean li\u1ec7u, v\u00ec th\u1ebf, s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111i qua gan tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c thanh l\u1ecdc v\u00e0 bi\u1ebfn ch\u1ebf th\u00e0nh nh\u1eefng v\u1eadt li\u1ec7u kh\u00e1c nhau. \u00d0\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh m\u00e0 ung th\u01b0 t\u1eeb nhi\u1ec1u c\u01a1 quan v\u00e0 b\u1ed9 ph\u1eadn kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 lan sang gan m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng.<\/p>\n<h3><strong>II. CH\u1ee8C N\u0102NG C\u1ee6A GAN<\/strong><\/h3>\n<p><strong>CHUY\u1ec2N H\u00d3A NHI\u00caN LI\u1ec6U<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u1ed9t trong nh\u1eefng nhi\u1ec7m v\u1ee5 ch\u00ednh c\u1ee7a gan l\u00e0 cung c\u1ea5p cho c\u01a1 th\u1ec3 m\u1ed9t ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng li\u00ean t\u1ee5c, ng\u00e0y c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u00eam, no c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u00f3i.\u00a0<\/strong>Th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u1ea5p th\u1ee5 t\u1eeb h\u1ec7 th\u1ed1ng ti\u00eau h\u00f3a, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gan bi\u1ebfn ch\u1ebf v\u00e0 chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh nhi\u1ec1u th\u1ec3 lo\u1ea1i r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 tr\u1eef d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u h\u00ecnh th\u1ee9c kh\u00e1c nhau. C\u00e1c nhi\u00ean li\u1ec7u d\u1ef1 tr\u1eef n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c mang ra d\u00f9ng trong l\u00fac ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0103n u\u1ed1ng ho\u1eb7c nh\u1ecbn \u0111\u00f3i. \u00d0\u00e2y l\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o nhi\u1ec1u c\u01a1 quan kh\u00e1c nhau nh\u01b0 tuy\u1ebfn gi\u00e1p tr\u1ea1ng (thyroid glands), tuy\u1ebfn t\u1ee5y t\u1ea1ng (pancreas), tuy\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng th\u1eadn (adrenal glands), c\u0169ng nh\u01b0 h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1ea7n kinh (parasympathetic &amp; sympathetic systems), v.v.<\/p>\n<p><strong>1) CHUY\u1ec2N H\u00d3A CH\u1ea4T \u00d0\u01af\u1edcNG:<\/strong>\u00a0\u00d0\u01b0\u1eddng l\u00e0 ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh cho \u00f3c, h\u1ed3ng huy\u1ebft c\u1ea7u, b\u1eafp th\u1ecbt v\u00e0 th\u1eadn. Khi s\u1ef1 cung c\u1ea5p nhi\u00ean li\u1ec7u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n t\u1eeb h\u1ec7 th\u1ed1ng ti\u00eau h\u00f3a b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n, s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o v\u00e0 c\u01a1 quan k\u1ec3 tr\u00ean s\u1ebd ho\u00e0n to\u00e0n l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o gan. Trong th\u1eddi gian &#8220;nh\u1ecbn \u0103n&#8221; n\u00e0y, gan l\u00e0 c\u01a1 quan ch\u00ednh ch\u1ebf t\u1ea1o v\u00e0 cung c\u1ea5p ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1eddng cho c\u01a1 th\u1ec3, nh\u1ea5t l\u00e0 cho \u00f3c. Khi gan b\u1ecb chai, kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ebfn h\u00f3a ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng d\u1ec5 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u0103ng gi\u1ea3m th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1eddng trong m\u00e1u.<\/p>\n<p>\u00d0\u01b0\u1eddng trong th\u1ee9c \u0103n n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u d\u1ea1ng kh\u00e1c nhau: \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01a1n (monosaccharide), \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4i (disaccharide), v\u00e0 tinh b\u1ed9t. T\u1eeb h\u1ec7 th\u1ed1ng ti\u00eau h\u00f3a, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea5p th\u1ee5 th\u1eb3ng v\u00e0o m\u00e1u v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau th\u1ee5 ngay l\u1eadp t\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebfn ch\u1ebf ho\u1eb7c thay \u0111\u1ed5i. \u00d0\u01b0\u1eddng trong \u0111a s\u1ed1 c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u00e0 tr\u00e1i c\u00e2y th\u01b0\u1eddng n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4i. M\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ngo\u1ea1i l\u1ec7 l\u00e0 nho, m\u1ed9t lo\u1ea1i tr\u00e1i c\u00e2y ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nhi\u1ec1u glucose (m\u1ed9t lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01a1n) nh\u1ea5t.\u00a0 \u00d0\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4i nh\u01b0 lactose (\u0111\u1ebfn t\u1eeb s\u1eefa), sucrose (\u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng m\u00eda, \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7 c\u1ea3i c\u0169ng nh\u01b0 \u0111a s\u1ed1 c\u00e1c lo\u1ea1i tr\u00e1i c\u00e2y) c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch ra th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01a1n tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea5p th\u1ee5. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, v\u00ec thi\u1ebfu ph\u00e2n h\u00f3a t\u1ed1 lactase, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00eau h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5t s\u1eefa (lactose intolerance). Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y th\u01b0\u1eddng b\u1ecb s\u00ecnh b\u1ee5ng, \u0111au qu\u1eb7n b\u1ee5ng ho\u1eb7c ti\u00eau ch\u1ea3y sau m\u1ed7i l\u1ea7n u\u1ed1ng s\u1eefa ho\u1eb7c ti\u00eau th\u1ee5 c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m pha ch\u1ebf t\u1eeb s\u1eefa nh\u01b0 b\u01a1, cheese, v.v.<\/p>\n<p>Tinh b\u1ed9t (starch) c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng t\u1ed3n tr\u1eef ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1eddng trong nhi\u1ec1u lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt kh\u00e1c nhau nh\u01b0 g\u1ea1o, m\u00ec, khoai, v.v. Khi ch\u00fang ta \u0103n c\u01a1m, tinh b\u1ed9t t\u1eeb g\u1ea1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh nhi\u1ec1u \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c nhau. V\u00ec th\u1ebf, khi ti\u00eau th\u1ee5 th\u1ee9c \u0103n v\u1edbi nhi\u1ec1u tinh b\u1ed9t, ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1eddng trong m\u00e1u c\u1ee7a ch\u00fang ta s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean ch\u1eadm ch\u1ea1p h\u01a1n, so v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u1ebfu ch\u00fang ta u\u1ed1ng m\u1ed9t ly n\u01b0\u1edbc nho v\u1edbi to\u00e0n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01a1n.<\/p>\n<p><strong>2)\u00a0 S\u1ea2N XU\u1ea4T V\u00c0 CHUY\u1ec2N H\u00d3A CH\u1ea4T ACID B\u00c9O<\/strong>\u00a0(Fatty Acid) v\u00e0 M\u1ee0 (lipids): Acid b\u00e9o l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 tr\u1eef trong c\u01a1 th\u1ec3 ch\u00fang ta v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a nhi\u1ec1u lo\u1ea1i m\u1ee1 (lipids) quan tr\u1ecdng, k\u1ec3 c\u1ea3 ch\u1ea5t triglyceride. C\u00e1c lo\u1ea1i m\u1ee1 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c so s\u00e1nh nh\u01b0 nh\u1eefng vi\u00ean g\u1ea1ch c\u1ee7a m\u1ed9t c\u0103n nh\u00e0. V\u00ec th\u1ebf, khi gan b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng, &#8220;nh\u00e0&#8221; s\u1ebd b\u1ecb r\u1ea1n n\u1ee9t, d\u1ec5 \u0111\u1ed5 v\u1ee1.\u00a0 Gan c\u0169ng \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ti\u1ebfp thu v\u00e0 bi\u1ebfn ch\u1ebf c\u00e1c ch\u1ea5t m\u1ee1 v\u00e0 cholesterol \u0111\u1ebfn t\u1eeb th\u1ee9c \u0103n th\u00e0nh nh\u1eefng ch\u1ea5t \u0111\u1ea1m m\u1ee1 (lipoproteins). Nh\u1eefng ch\u1ea5t m\u1ee1 n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1eefng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ngu\u1ed3n nguy\u00ean li\u1ec7u qu\u00fd b\u00e1u khi \u0111\u00f3i, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a nhi\u1ec1u ch\u1ea5t h\u00f3a h\u1ecdc v\u00e0 k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 kh\u00e1c nhau. S\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh c\u00e1c ch\u1ea5t m\u1ee1 n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 quan tr\u1ecdng b\u1ea3o v\u1ec7 c\u01a1 th\u1ec3 ch\u00fang ta tr\u01b0\u1edbc nhi\u1ec1u b\u1ec7nh t\u1eadt. Ch\u1ea5t m\u1ee1 v\u00e0 cholesterol \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y nhi\u1ec1u nh\u1ea5t \u1edf c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ecbt m\u1ee1, th\u1ecbt n\u00e2u (dark meat), m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed3 bi\u1ec3n nh\u01b0 t\u00f4m, cua v.v.<\/p>\n<p><strong>\u00a03)\u00a0 B\u00c0O CH\u1ebe &amp; THO\u00c1I BI\u1ebeN CH\u1ea4T \u00d0\u1ea0M<\/strong>\u00a0(Protein Synthesis &amp; Degradation): Gan l\u00e0 c\u01a1 quan ch\u00ednh trong vi\u1ec7c b\u00e0o ch\u1ebf v\u00e0 tho\u00e1i bi\u1ebfn ch\u1ea5t \u0111\u1ea1m. M\u1ed7i ng\u00e0y gan b\u00e0o ch\u1ebf kho\u1ea3ng 12g ch\u1ea5t albumin, m\u1ed9t trong nh\u1eefng ch\u1ea5t \u0111\u1ea1m quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t trong c\u01a1 th\u1ec3. Ngo\u00e0i nhi\u1ec7m v\u1ee5 duy tr\u00ec \u00e1p su\u1ea5t th\u1ec3 t\u00edch (oncotic pressure), ch\u1ea5t albumin n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eefng &#8220;xe v\u1eadn t\u1ea3i&#8221; chuy\u00ean ch\u1edf nhi\u1ec1u ch\u1ea5t h\u00f3a h\u1ecdc kh\u00e1c nhau. Khi gan b\u1ecb chai, ch\u1ea5t albumin gi\u1ea3m d\u1ea7n, d\u1ec5 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ph\u00f9 th\u1ee7ng (edema).\u00a0\u00a0 Ngo\u00e0i ra, gan l\u00e0 c\u01a1 quan ch\u00ednh b\u00e0o ch\u1ebf nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u00f4ng m\u00e1u (clotting factors). Khi gan b\u1ecb vi\u00eam l\u00e2u n\u0103m, s\u1ef1 \u0111\u00f4ng \u0111\u1eb7c c\u1ee7a m\u00e1u tr\u1edf n\u00ean kh\u00f3 kh\u0103n, ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh d\u1ec5 b\u1ecb ch\u1ea3y m\u00e1u. H\u01a1n n\u1eefa, khi thi\u1ebfu ch\u1ea5t \u0111\u1ea1m, b\u1ec7nh nh\u00e2n vi\u00eam gan s\u1ebd d\u1ec5 b\u1ecb nhi\u1ec5m tr\u00f9ng v\u00e0 c\u00e1c v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng s\u1ebd kh\u00f3 l\u00e0nh h\u01a1n.<\/p>\n<p><strong>4)\u00a0 THANH L\u1eccC \u00d0\u1ed8C T\u1ed0<\/strong><\/p>\n<p>Gan v\u00e0 th\u1eadn l\u00e0 hai c\u01a1 quan ch\u00ednh trong c\u01a1 th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c \u0111\u1ed9c t\u1ed1. Nh\u1eefng \u0111\u1ed9c t\u1ed1 d\u1ec5-tan-trong-n\u01b0\u1edbc (water-soluble) s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i qua th\u1eadn. Nh\u1eefng \u0111\u1ed9c t\u1ed1 tan-trong-m\u1ee1 (lipid-soluble), s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn ch\u1ebf b\u1edfi nh\u1eefng t\u1ebf b\u00e0o gan th\u00e0nh nh\u1eefng ch\u1ea5t k\u00e9m nguy hi\u1ec3m h\u01a1n, ho\u1eb7c d\u1ec5 h\u00f2a tan trong n\u01b0\u1edbc h\u01a1n. Khi gan b\u1ecb chai, nh\u1eefng \u0111\u1ed9c t\u1ed1 s\u1ebd \u1ee9 \u0111\u1ecdng l\u1ea1i trong c\u01a1 th\u1ec3.<\/p>\n<p><strong>5)\u00a0 T\u1ed4NG H\u1ee2P CH\u1ea4T M\u1eacT<\/strong><\/p>\n<p>Ch\u1ea5t m\u1eadt (bile) sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o trong t\u1ebf b\u00e0o gan, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4 \u0111\u1ecdng v\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef trong t\u00fai m\u1eadt. Sau m\u1ed7i b\u1eefa c\u01a1m, ch\u1ea5t m\u1eadt s\u1ebd theo \u1ed1ng d\u1eabn m\u1eadt \u0111i xu\u1ed1ng t\u00e1 tr\u00e0ng, tr\u00e0 tr\u1ed9n v\u1edbi th\u1ee9c \u0103n v\u00e0 gi\u00fap c\u01a1 th\u1ec3 nh\u0169 h\u00f3a c\u00e1c ch\u1ea5t b\u00e9o. Kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ea3n xu\u1ea5t ch\u1ea5t m\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb chai gan s\u1ebd t\u1eeb t\u1eeb gi\u1ea3m d\u1ea7n g\u00e2y ra tr\u1edf ng\u1ea1i trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u1ea5p th\u1ee5 ch\u1ea5t m\u1ee1 v\u00e0 ch\u1ea5t b\u00e9o. V\u00ec th\u1ebf, h\u1ecd s\u1ebd d\u1ea7n d\u1ea7n m\u1ea5t k\u00fd r\u1ed3i tr\u1edf n\u00ean thi\u1ebfu dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u0169ng nh\u01b0 thi\u1ebfu nh\u1eefng vitamins tan-trong-m\u1ee1 nh\u01b0 vitamin A, D, E, K. Khi thi\u1ebfu vitamin K, h\u1ecd s\u1ebd d\u1ec5 b\u1ecb ch\u1ea3y m\u00e1u h\u01a1n.<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, gan \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ch\u00fang ta. Gan \u0111\u01b0\u1ee3c so s\u00e1nh nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh d\u0169ng c\u1ea3m, canh g\u00e1c nh\u1eefng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n, giao tranh v\u00e0 ph\u00e2n gi\u1ea3i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c h\u00f3a t\u1ed1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb h\u1ec7 th\u1ed1ng ti\u00eau h\u00f3a, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng c\u1eb7n b\u00e3 t\u1eeb nh\u1eefng h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00e1c &#8220;lang thang&#8221; trong m\u00e1u. V\u00ec th\u1ebf, m\u1ed9t trong nh\u1eefng nhi\u1ec7m v\u1ee5 ch\u00ednh c\u1ee7a gan l\u00e0 thanh l\u1ecdc \u0111\u1ed9c t\u1ed1. Tuy nhi\u00ean, v\u00ec kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 m\u1ed9t &#8220;b\u1ed9 ph\u1eadn si\u00eau Vi\u1ec7t&#8221; (super organ), gan c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 b\u1edfi \u0111\u1ed9c t\u1ed1, vi tr\u00f9ng, vi khu\u1ea9n v\u00e0 nhi\u1ec1u b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00e1c nhau. May m\u1eafn thay, v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ef1 t\u00e1i t\u1ea1o, trong \u0111a s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p vi\u00eam gan kinh ni\u00ean (c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 m\u00e3n t\u00ednh), gan v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t c\u00e1ch t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng trong m\u1ed9t th\u1eddi gian l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GAN V\u00c0 CH\u1ee8C N\u0102NG C\u1ee6A GAN V\u00c0I Y\u1ebeU T\u1ed0 &amp; QUAN \u00d0I\u1ec2M CH\u00cdNH Gan l\u00e0 c\u01a1 quan l\u1edbn nh\u1ea5t trong c\u01a1 th\u1ec3 (n\u1ebfu kh\u00f4ng k\u1ec3 da). Gan n\u1eb1m b\u00ean tay ph\u1ea3i, d\u01b0\u1edbi l\u1ed3ng ng\u1ef1c ph\u1ea3i. Gan \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u vai tr\u00f2 c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c b\u1ea3o tr\u00ec s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ch\u00fang ta. Gan l\u00e0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6123,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[113],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6122"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6122"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6151,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6122\/revisions\/6151"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6123"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}