{"id":7261,"date":"2017-04-04T19:20:53","date_gmt":"2017-04-04T12:20:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/?p=7261"},"modified":"2017-04-04T19:20:53","modified_gmt":"2017-04-04T12:20:53","slug":"tong-quan-benh-tram-cam-va-phuong-phap-ho-tro-dieu-tri","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/?p=7261","title":{"rendered":"T\u1ed4NG QUAN B\u1ec6NH TR\u1ea6M C\u1ea2M V\u00c0 PH\u01af\u01a0NG PH\u00c1P H\u1ed6 TR\u1ee2 \u0110I\u1ec0U TR\u1eca"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u1ed4NG QUAN B\u1ec6NH TR\u1ea6M C\u1ea2M V\u00c0 PH\u01af\u01a0NG PH\u00c1P H\u1ed6 TR\u1ee2 \u0110I\u1ec0U TR\u1eca <\/strong><\/p>\n<p>Tr\u1ea7m c\u1ea3m b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi y khoa ch\u00fa \u00fd t\u1eeb th\u1ebf k\u1ec9 XVIII, tuy nhi\u00ean, cho \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u00e2y, b\u1ec7nh m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00f9ng ph\u00e1t m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh danh nh\u01b0 m\u1ed9t &#8221;s\u00e1t th\u1ee7 gi\u1ea5u m\u1eb7t&#8221;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Thu\u1eadt ng\u1eef r\u1ed1i lo\u1ea1n tr\u1ea7m c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong h\u1ecdc thuy\u1ebft th\u1ec3 d\u1ecbch c\u1ee7a Hypocrate, ti\u1ebfp sau \u0111\u00f3, Pinet m\u00f4 t\u1ea3 tr\u1ea7m c\u1ea3m nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t trong b\u1ed1n lo\u1ea1i lo\u1ea1n th\u1ea7n. Cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 1992, tr\u1ea7m c\u1ea3m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c chuy\u00ean gia nghi\u00ean c\u1ee9u ho\u00e0n thi\u1ec7n v\u1ec1 kh\u00e1i ni\u1ec7m b\u1ec7nh h\u1ecdc v\u00e0 ph\u00e2n lo\u1ea1i trong B\u1ea3ng ph\u00e2n lo\u1ea1i b\u1ec7nh Qu\u1ed1c t\u1ebf l\u1ea7n th\u1ee9 10 (ICD-10) c\u1ee7a WHO, m\u1edbi nh\u1ea5t l\u00e0 trong H\u01b0\u1edbng d\u1eabn ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n v\u00e0 th\u1ed1ng k\u00ea c\u00e1c r\u1ed1i lo\u1ea1n t\u00e2m th\u1ea7n l\u1ea7n th\u1ee9 5 (DSM-V). Trong b\u1ea3ng ph\u00e2n lo\u1ea1i n\u00e0y, tr\u1ea7m c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n v\u00e0o nh\u00f3m r\u1ed1i lo\u1ea1n c\u1ea3m x\u00fac.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u1edf d\u0129 tr\u1ea7m c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t &#8221;g\u00e1nh n\u1eb7ng ti\u1ec1m \u1ea9n cho x\u00e3 h\u1ed9i&#8221; b\u1edfi cho \u0111\u1ebfn nay, c\u00f3 kho\u1ea3ng h\u01a1n 350 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi m\u1eafc b\u1ec7nh. V\u00e0 theo ti\u00ean \u0111o\u00e1n c\u1ee7a WHO, \u0111\u1ebfn n\u0103m 2020 n\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh c\u0103n b\u1ec7nh th\u1ee9 hai d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00e0n t\u1eadt tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u1ede Vi\u1ec7t Nam, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc tr\u1ea7m c\u1ea3m \u0111ang t\u0103ng nhang ch\u00f3ng m\u1eb7t. Theo th\u1ed1ng k\u00ea, n\u0103m 2000 c\u00f3 kho\u1ea3ng 2,47% d\u00e2n s\u1ed1 b\u1ecb tr\u1ea7m c\u1ea3m, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay t\u1ec9 l\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u0103ng l\u00ean 3%, b\u1ec7nh kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t l\u1ee9a tu\u1ed5i, t\u1ef7 l\u1ec7 m\u1eafc \u1edf n\u1eef gi\u1edbi cao h\u01a1n nam gi\u1edbi. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 r\u1ea5t \u0111\u00e1ng b\u00e1o \u0111\u1ed9ng nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ch\u01b0a c\u00f3 nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1 v\u1ec1 c\u0103n b\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>WHO \u0110\u1ecaNH NGH\u0128A TR\u1ea6M C\u1ea2M L\u00c0 G\u00cc?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8221;Tr\u1ea7m c\u1ea3m l\u00e0 m\u1ed9t r\u1ed1i lo\u1ea1n t\u00e2m th\u1ea7n ph\u1ed5 bi\u1ebfn, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng b\u1edfi s\u1ef1 bu\u1ed3n b\u00e3, m\u1ea5t \u0111i h\u1ee9ng th\u00fa ho\u1eb7c kho\u00e1i c\u1ea3m, c\u1ea3m th\u1ea5y t\u1ed9i l\u1ed7i ho\u1eb7c t\u1ef1 h\u1ea1 th\u1ea5p gi\u00e1 tr\u1ecb b\u1ea3n th\u00e2n, b\u1ecb r\u1ed1i lo\u1ea1n gi\u1ea5c ng\u1ee7 ho\u1eb7c \u0103n u\u1ed1ng, v\u00e0 k\u00e9m t\u1eadp trung&#8221;. &#8221;Tr\u1ea7m c\u1ea3m c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i ho\u1eb7c t\u00e1i ph\u00e1t nhi\u1ec1u l\u1ea7n, l\u00e0m suy gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m vi\u1ec7c, h\u1ecdc t\u1eadp ho\u1eb7c kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u1eb7ng nh\u1ea5t, tr\u1ea7m c\u1ea3m c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1ef1 t\u1eed. \u1ede m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u1eb9, b\u1ec7nh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 ch\u1eefa tr\u1ecb kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng thu\u1ed1c. M\u1ee9c \u0111\u1ed9 v\u1eeba v\u00e0 n\u1eb7ng, ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh c\u1ea7n h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1eb1ng thu\u1ed1c k\u1ebft h\u1ee3p li\u1ec7u ph\u00e1p t\u00e2m l\u00fd.&#8221;.<\/p>\n<p><strong>NGUY\u00caN NH\u00c2N G\u00c2Y N\u00caN TR\u1ea6M C\u1ea2M <\/strong><\/p>\n<p>Cho \u0111\u1ebfn nay, nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y ra tr\u1ea7m c\u1ea3m v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u00f5. Tuy nhi\u00ean, nhi\u1ec1u chuy\u00ean gia cho r\u1eb1ng b\u1ec7nh c\u00f3 th\u1ec3 do s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1, bao g\u1ed3m s\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng qua l\u1ea1i gi\u1eefa c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 b\u00ean ngo\u00e0i (v\u0103n h\u00f3a, th\u00e1i \u0111\u1ed9, t\u00ednh c\u00e1ch, sang ch\u1ea5n tinh th\u1ea7n, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng th\u1eddi th\u01a1 \u1ea5u, ho\u1eb7c do sinh h\u1ecdc nh\u01b0: t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng n\u00e3o, thi\u1ebfu h\u1ee5t ch\u1ea5t d\u1eabn truy\u1ec1n th\u1ea7n kinh, m\u1ea5t c\u00e2n b\u1eb1ng hormon,&#8230;). M\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 nguy c\u01a1 g\u00e2y kh\u1edfi ph\u00e1t tr\u1ea7m c\u1ea3m c\u00f3 th\u1ec3 bao g\u1ed3m: s\u1ef1 c\u00f4 \u0111\u01a1n (th\u01b0\u1eddng \u1edf ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0), stress, th\u1ea5t nghi\u1ec7p, \u0111\u1ed5 v\u1ee1 trong h\u00f4n nh\u00e2n, th\u00f3i quen s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ea5t k\u00edch th\u00edch, tu\u1ed5i th\u01a1 b\u1ecb l\u1ea1m d\u1ee5ng, c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe ho\u1eb7c b\u1ec7nh l\u00fd \u0111au m\u1ea1n t\u00ednh,&#8230;<\/p>\n<p><strong>NH\u1eeeNG TRI\u1ec6U CH\u1ee8NG CH\u1ea8N \u0110O\u00c1N B\u1ec6NH TR\u1ea6M C\u1ea2M <\/strong><\/p>\n<p>Tr\u1ea7m c\u1ea3m th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn r\u1ea5t l\u1eb7ng l\u1ebd v\u00e0 m\u01a1 h\u1ed3, ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng bi\u1ec3u hi\u1ec7n kh\u00e1c nhau t\u00f9y theo t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi, t\u1eebng gi\u1edbi t\u00ednh, \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i, kh\u00f4ng ai gi\u1ed1ng ai. V\u1eady ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u00e0o \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1ea1n c\u00f3 m\u1eafc tr\u1ea7m c\u1ea3m hay kh\u00f4ng? \u0110\u1ec3 ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc tr\u1ea7m c\u1ea3m, c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 s\u1ebd c\u0103n c\u1ee9 theo h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00e2n lo\u1ea1i b\u1ec7nh DSM-V. Theo b\u1ea3ng ph\u00e2n lo\u1ea1i n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 b\u1ecb tr\u1ea7m c\u1ea3m khi c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t 5 trong 9 tri\u1ec7u ch\u1ee9ng sau \u0111\u00e2y, k\u00e9o d\u00e0i trong \u00edt nh\u1ea5t 2 tu\u1ea7n:<\/p>\n<p>1. T\u00e2m tr\u1ea1ng bu\u1ed3n b\u00e3, ch\u00e1n n\u1ea3n g\u1ea7n nh\u01b0 c\u1ea3 ng\u00e0y. C\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft ch\u1ee7 quan qua c\u1ea3m gi\u00e1c bu\u1ed3n ch\u00e1n, tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, ho\u1eb7c nh\u1eadn bi\u1ebft kh\u00e1ch quan b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c (v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh hay kh\u00f3c).<\/p>\n<p>2. Gi\u1ea3m h\u1ee9ng th\u00fa hay ni\u1ec1m vui trong g\u1ea7n nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>3. Gi\u1ea3m hay t\u0103ng c\u00e2n m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00e1ng k\u1ec3 m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0103n (thay \u0111\u1ed5i h\u01a1n 5% tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng c\u01a1 th\u1ec3), ho\u1eb7c gi\u1ea3m hay t\u0103ng c\u1ea3m gi\u00e1c th\u00e8m \u0103n h\u01a1n m\u1ecdi ng\u00e0y.<\/p>\n<p>4. M\u1ea5t ng\u1ee7 ho\u1eb7c ng\u1ee7 qu\u00e1 m\u1ee9c.<\/p>\n<p>5. Qu\u00e1 k\u00edch \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c qu\u00e1 ch\u1eadm ch\u1ea1p (c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 c\u1ea3m gi\u00e1c ch\u1ee7 quan).<\/p>\n<p>6. M\u1ec7t m\u1ecfi ho\u1eb7c m\u1ea5t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>7. C\u1ea3m gi\u00e1c v\u00f4 d\u1ee5ng, t\u1ed9i l\u1ed7i qu\u00e1 m\u1ee9c ho\u1eb7c \u1ea3o t\u01b0\u1edfng m\u1ed7i ng\u00e0y.<\/p>\n<p>8. Gi\u1ea3m kh\u1ea3 n\u0103ng suy ngh\u0129, t\u1eadp trung, thi\u1ebfu quy\u1ebft \u0111o\u00e1n.<\/p>\n<p>9. Suy ngh\u0129 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft, c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1ef1 t\u1eed l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n. Ngo\u00e0i nh\u1eefng tri\u1ec7u ch\u1ee9ng k\u1ec3 tr\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c bi\u1ec7t theo gi\u1edbi t\u00ednh, \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i. Tr\u1ebb nh\u1ecf tr\u1ea7m c\u1ea3m c\u00f3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n bu\u1ed3n b\u00e3, kh\u00f3 ch\u1ecbu, th\u1ea5t v\u1ecdng.<\/p>\n<p>Thanh thi\u1ebfu ni\u00ean g\u1ed3m c\u00e1c bi\u1ec3u hi\u1ec7n nh\u01b0 lo l\u1eafng, hay c\u00e1u gi\u1eadn, ng\u1ea1i giao ti\u1ebfp. \u1ede ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh th\u1ec3 hi\u1ec7n qua m\u1ed9t s\u1ed1 tri\u1ec7u ch\u1ee9ng nh\u01b0 m\u1ec7t m\u1ecfi, ch\u00e1n \u0103n, m\u1ea5t ng\u1ee7, kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi m\u1ecdi th\u1ee9, th\u00edch ng\u1ed3i l\u00ec trong nh\u00e0; th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng nam gi\u1edbi b\u1ecb tr\u1ea7m c\u1ea3m kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i \u0111a s\u1ea7u \u0111a c\u1ea3m nh\u01b0 ph\u1ee5 n\u1eef, m\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean b\u1ea1o l\u1ef1c h\u01a1n.<\/p>\n<p>Khi c\u00f3 nh\u1eefng tri\u1ec7u ch\u1ee9ng \u0111\u00f3, b\u1ea1n c\u1ea7n t\u1edbi ngay c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf y t\u1ebf v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e1c s\u0129 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady \u0111\u1ec3 th\u0103m kh\u00e1m v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, tr\u00e1nh \u0111\u1ec3 m\u1ecdi vi\u1ec7c v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i t\u1ea7m ki\u1ec3m so\u00e1t, n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1ec7nh s\u1ebd g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u0169ng nh\u01b0 sinh ho\u1ea1t h\u00e0ng ng\u00e0y.<\/p>\n<p><strong>L\u1ef0A CH\u1eccN PH\u01af\u01a0NG PH\u00c1P H\u1ed6 TR\u1ee2 \u0110I\u1ec0U TR\u1eca B\u1ec6NH TR\u1ea6M C\u1ea2M <\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi c\u0103n b\u1ec7nh tr\u1ea7m c\u1ea3m th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t &#8221;cu\u1ed9c chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng k\u1ef3&#8221;. c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0i th\u00e1ng \u0111\u1ebfn v\u00e0i n\u0103m. V\u1edbi nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p tr\u1ea7m c\u1ea3m m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u1eb9, c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 khuy\u1ebfn c\u00e1o ch\u1ec9 n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u00e2m l\u00fd tr\u1ecb li\u1ec7u nh\u01b0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, t\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c, th\u01b0 gi\u00e3n ngh\u1ec9 ng\u01a1i, xoa b\u00f3p b\u1ea5m huy\u1ec7t, ch\u00e2m c\u1ee9u v\u00e0 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ea3o d\u01b0\u1ee3c gi\u00fap gi\u1ea3m lo \u00e2u, c\u0103ng th\u1eb3ng.<\/p>\n<p>Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p tr\u1ea7m c\u1ea3m v\u1eeba v\u00e0 n\u1eb7ng, c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i k\u1ebft h\u1ee3p h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1eb1ng thu\u1ed1c v\u00e0 t\u00e2m l\u00fd tr\u1ecb li\u1ec7u. C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i thu\u1ed1c ch\u1ed1ng tr\u1ea7m c\u1ea3m thu\u1ed9c c\u00e1c nh\u00f3m kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m thu\u1ed1c ch\u1ed1ng tr\u1ea7m c\u1ea3m ba v\u00f2ng, thu\u1ed1c ch\u1ed1ng tr\u1ea7m c\u1ea3m th\u1ebf h\u1ec7 m\u1edbi&#8230; Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh c\u0169ng c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd c\u00e1c thu\u1ed1c ch\u1ed1ng tr\u1ea7m c\u1ea3m n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra nhi\u1ec1u t\u00e1c d\u1ee5ng kh\u00f4ng mong mu\u1ed1n, m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i l\u00e0m t\u0103ng nguy c\u01a1 t\u1ef1 t\u1eed v\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn ch\u00fang \u0111\u1ec1u g\u00e2y l\u1ec7 thu\u1ed9c thu\u1ed1c. B\u1edfi v\u1eady, khi h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb tr\u1ea7m c\u1ea3m, ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh c\u1ea7n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i tu\u00e2n theo ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a b\u00e1c s\u0129 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd ng\u01b0ng thu\u1ed1c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1ed4NG QUAN B\u1ec6NH TR\u1ea6M C\u1ea2M V\u00c0 PH\u01af\u01a0NG PH\u00c1P H\u1ed6 TR\u1ee2 \u0110I\u1ec0U TR\u1eca Tr\u1ea7m c\u1ea3m b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi y khoa ch\u00fa \u00fd t\u1eeb th\u1ebf k\u1ec9 XVIII, tuy nhi\u00ean, cho \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u00e2y, b\u1ec7nh m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00f9ng ph\u00e1t m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh danh nh\u01b0 m\u1ed9t &#8221;s\u00e1t th\u1ee7 gi\u1ea5u m\u1eb7t&#8221;. &nbsp; Thu\u1eadt ng\u1eef r\u1ed1i lo\u1ea1n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[124,111],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7261"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7261"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7262,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7261\/revisions\/7262"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.yogavocuc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}